Launch Control – co to jest i jak działa?

Pozwala na jak najskuteczniejsze ruszanie z miejsca, dzięki czemu przy sprintach obcina dziesiąte części sekundy. Niegdyś był zarezerwowany dla najdroższych samochodów, ale dziś można go spotkać w mocniejszych wersjach zwyczajnych modeli. Launch Control – co to jest i jak działa?

Launch Control, czyli inaczej kontrola startu, to narzędzie, dzięki któremu samochód z miejsca startuje, jak z katapulty. Dzięki niemu, jeszcze na postoju silnik wchodzi na wysokie obroty, a inne podzespoły samochodu są optymalizowane po to, aby zapewnić mu jak najlepszą trakcję.

W nowoczesnych modelach czteronapędowych, zaopatrzonych w przekładnie automatyczne, jak np. Porsche 911 Turbo S, Launch Control pozwala na wykonanie dziesiątek niemal identycznych startów z miejsca. Efekt? Auto rusza w optymalny sposób, skracając czas niezbędny na rozpędzanie do 100, 150 czy 200 km/h.

Jak więc działa kontrola startu i jak w samochodzie udaje się osiągnąć niemal perfekcyjne przyspieszenia? Poczytajcie.

Szukasz części zamiennych? Na OTOMOTO znajdziesz szeroki wybór ogłoszeń.

Wiele zadań

Po pierwsze, system kontroli startu ma wiele zadań do wykonania, aby ruszyć z miejsca tak skutecznie i tak szybko, jak to tylko możliwe. Musi więc wyeliminować buksowanie kół, zmaksymalizować moc silnika oraz w odpowiedni sposób „zarządzać” trakcję. Z kolei w silnikach z doładowaniem, musi zadbać o odpowiednie ciśnienie w układzie (TUTAJ znajdziesz zestawienie najlepiej przyspieszających aut ze skrzynią ręczną).

W większości modeli samochodów, aby zainicjować Launch Control, wcześniej należy wybrać odpowiedni tryb jazdy. Tak jest np. w przypadku aut BMW, w których procedura startowa często działa dość opornie i nie należy używać jej raz za razem.

W BMW M5 CS procedura startu uruchamia się dość… nieregularnie.

Przykład? Choćby 635-konne M5 CS, będące najmocniejszym BMW w historii. W jego instrukcji obsługi widnieje taka oto adnotacja: „Po użyciu Launch Control trzeba przejechać określony odcinek, zanim ponownie będzie można użyć tej funkcji”.

Korzystanie z procedury startu przeważnie wygląda tak samo. Należy jedną nogą wcisnąć pedał hamulca, natomiast drugą – mocno dodać gazu. W tym momencie na tablicy przyrządów pojawia się określony komunikat, obroty silnik osiągają ustalony (wysoki) poziom, a z wydechu zaczyna się wydobywać głośny warkot.

W następnym kroku kierowca musi zwolnić hamulec, by po chwili samochód wystrzelił z miejsca w optymalny sposób.

Dodatkowa funkcja ECU

Choć może się wydawać inaczej, Launch Control nie stanowi dodatkowej funkcji przekładni, tylko oprogramowania w ECU samochodu. To właśnie komputer nim sterujący wychwytuje moment załączenia procedury startowej, reguluje działanie systemów trakcji czy obroty silnika, przy których zostaje ustawiony ogranicznik obrotów.

Zazwyczaj ma to miejsce w takim przedziale, w którym na koła jest przekazywany maksymalny moment obrotowy. Pozwala to na uzyskanie jak najlepszych przyspieszeń. W większość aut ogranicznik obrotów jest ustawiony na około 3500-4500 obr/min, które naturalnie lekko opadną, gdy niutonometry zostaną przekazane do kół.

Istotna rola przekładni

W przypadku procedury startowej skrzynia biegów ma również istotną rolę do odegrania. Szczególnie dobrze spisują się tutaj dwusprzęgłowe przekładnie automatyczne, pozwalające na płynniejsze i szybsze zmiany biegów niż inne systemy (TUTAJ poznasz fakty i mity na temat automatów).

Takie przekładnie, zaopatrzone w mokre sprzęgło, dobrze „radzą sobie” z ciepłem wytwarzanym przez wysoki moment obrotowy. Pozwalają one bowiem na efektywne zarządzanie nim poprzez zastosowanie odpowiedniego płynu przekładniowego. W ten sposób przed przegrzaniem są chronione zarówno sprzęgła, jak i reszta przekładni.

To również powód, dla którego skrzynie tego typu są w stanie wykonywać niezliczoną liczbę startów przy użyciu Launch Control bez obawy o ryzyko uszkodzenia.

W modelach Porsche procedury startu można praktycznie używać raz za razem.

Sprzęgła w skrzyniach z dwoma sprzęgłami są przygotowane do „odbioru” maksymalnego momentu obrotowego po zwolnieniu hamulca. Dzięki temu do kół dociera dokładnie taka liczba niutonometrów, jaka została zaprogramowana w ECU.

Następnie, zwłaszcza w samochodach czteronapędowych, do akcji wkracza ABS, przyhamowujący ślizgające się koła, aby zmaksymalizować trakcję. Powyższe sztuczki sprawiają, że start z miejsca staje się znacznie szybszy niż w przypadku, gdy kierowca po prostu mocno wciśnie pedał gazu.

Najbardziej efektywny w autach z doładowaniem

Systemy kontroli startu najbardziej efektywne są w przypadku samochodów z doładowaniem mechanicznym lub z turbodoładowaniem. Powód? To proste! Wkręcają silniki na obroty, przy których doładowanie wytwarza największe ciśnienie, pozwalając w ten sposób na zapewnienie najlepszych możliwych osiągów.

Producenci nie zalecają zbyt częstego korzystania z procedury startowej. Powoduje ona bowiem duże obciążenia w układzie przeniesienia napędu, a tym samym negatywnie wpływa na trwałość podzespołów samochodu (TUTAJ przeczytasz o doborze oleju silnikowego).

Nie tylko z automatami

Układ Launch Control stosuje się nie tylko w modelach z przekładniami automatycznymi. Dostępny jest on także w hot hatchach, jak Ford Focus ST czy Hyundai i30 N, zaopatrzonych w ręczne skrzynie biegów.

Procedurę startu uruchamia się tutaj poprzez menu komputera pokładowego, a nie trzymając hamulec, jak w autach z automatami. Po mocnym wciśnięciu gazu najważniejszym zadaniem dla kierowcy jest odpowiednie operowanie pedałem sprzęgła. W tym przypadku nie osiąga się jednak równie dużej powtarzalności, co w samochodach z przekładniami automatycznymi.

Procedura startu w Porsche Taycanie.

Launch Control występuje również w pojazdach elektrycznych. Jednym z takich aut jest Porsche Taycan. Tyle że tutaj załączeniu procedury nie towarzyszą żadne dodatkowe dźwięki. Jedyna zmiana polega na tym, iż na desce rozdzielczej wyświetla się duży napis informujący o jego uruchomieniu.

Zdecydowanie więcej dzieje się w silnikach elektrycznych (po jednym przy osi), które mobilizują dodatkową moc. O ile w normalnych warunkach wariant Turbo S wyciska z siebie 625 KM, o tyle po uruchomieniu Launch Control, wyciska już potężne 761 KM, zapewniając przyspieszenie od 0 do 100 km/h w fenomenalnym czasie 2,8 s!