Tuleja wahacza – co to jest, jakie spełnia funkcje i ile kosztuje jej wymiana?

Tuleje wahacza, choć to jedne z najmniejszych elementów eksploatacyjnych w układzie zawieszenia, pełnią ważną funkcję. Niestety dość szybko ulegają zużyciu. Kiedy trzeba je wymienić? Co się stanie, jak tego nie zrobimy?

Co to jest tuleja wahacza?

Tuleje wahacza, nazywane też silentblockami, to elementy eksploatacyjne samochodu. Wykonane są z metalu oraz gumy. Stosuje się je w autach osobowych, użytkowych i ciężarowych (np. jako tuleje resorów).

Tuleje wahacza składają się z dwóch stalowych tulei: wewnętrznej i zewnętrznej, połączonych ze sobą gumą. Pierwsza ma węższy przekrój i jest pusta w środku. Przykręca się ją do nieruchomego mocowania na podwoziu auta albo ramy pojazdu. Ma ona możliwość poruszania się wokoło sworznia, aczkolwiek jedynie w określonym zakresie ruchu. Druga tuleja o większym przekroju jest wciskana (wprasowywana) za pomocą specjalnej prasy hydraulicznej w wahacz, co uniemożliwia jej jakikolwiek ruch.

To, ile tulei ma wahacz, należy od jego budowy:

• część w kształcie litery I ma jedną tuleję i jeden sworzeń wahacza po przeciwnej stronie
• element o kształcie litery Y albo U ma dwie tuleje i jeden sworzeń wahacza po przeciwnej stronie

Jakie funkcje spełnia tuleja wahacza?

Silentblocki są bardzo ważnym elementem układu zawieszenia. Przede wszystkim zapewniają połączenie pomiędzy płytą podłogową lub ramą a wahaczem. Wahacze łączą płytę podłogową z kołami, ale ponieważ połączenie to nie może być sztywne z racji tego, że zawieszenie musi wykonywać ruchy góra-dół i jednocześnie chronić samochód przed drganiami przenoszonymi z kół, stosuje się dodatkowe elementy, którymi są właśnie tuleje wahacza.

Zatem silentblocki umożliwiają względny ruch obrotowy wahacza, ale ograniczają jego przesunięcia względem karoserii. Co oznacza, że w pewien sposób odpowiadają za właściwą geometrię zawieszenia.

Ponadto zadaniem tulei wahacza jest niwelowanie drgań generowanych przez koła auta podczas jazdy po nierównościach i wybojach oraz redukcja naprężeń w obrębie wahaczy. Bez tulei zwiększyłoby się ryzyko wyginania się i łamania łączeń poszczególnych elementów zawieszenia. Oznacza to, że im bardziej zużyte tuleje, tym łatwiej jest uszkodzić zawieszenie.

Tuleja wahacza – objawy usterek

Objawy zużycia tulei wahacza są rozmaite. Najczęściej zauważalne są:

• stukania dochodzącego z przedniego zawieszenia podczas pokonywania zakrętów oraz nawet niewielkich nierówności
• skrzypienie podczas powolnych manewrów parkingowych
• problemy z utrzymaniem toru jazdy na wprost oraz w trakcie hamowania, auto może ściągać na jedną ze stron
• wyczuwalny luz na kierownicy, szczególnie podczas wykonywania dynamicznych manewrów
• kłopoty z precyzyjnym wykonaniem skrętu
• odczuwalne wibracje przenoszone zarówno na kierownicę, jak i całe nadwozie
• szarpanie podczas ruszania
• nierównomierne zużycie opon

Początkowo wymienione objawy mogą być dla kierowcy ledwo odczuwalne. Jednak w miarę upływu czasu i intensywności jazdy będą się nasilać.

Aby upewnić się, że mamy do czynienia z usterką tulei wahacza, można np. kopnąć w koło samochodu od strony czoła opony. Przy awarii tulei koło powinno przesunąć się względem karoserii.

Należy pamiętać też, że tuleja wahacza to część mechaniczna, dlatego jej usterka nie zostanie zasygnalizowana przez komputer pokładowy.

Tuleja wahacza – czym grozi jej uszkodzenie?

Główną przyczyną awarii tulei wahacza jest czas oraz duże obciążenia, jakim są poddawane podczas jazdy. W trakcie eksploatacji samochodu dochodzi do degeneracji gumy, która to z czasem traci twardość i zaczyna się kruszyć.

Czynnikiem przyśpieszającym zużyciem silentblocków jest jazda po nierównym terenie albo dziurach, powodująca silne naprężenia, szarpanie i drgania. Zdarza się, że tuleje wahacza ulegają uszkodzeniu wskutek uderzenia przez duży kamień albo twardy przedmiot.

Na żywotność tulei wahacza wpływa też jakości zastosowanych do produkcji materiałów.

Jeżdżenie z uszkodzonymi tulejami wahacza jest niebezpieczne i mało komfortowe. Szarpanie podczas ruszania oraz dochodzące stuki mogą skutecznie zdekoncentrować kierowcę. Z kolei problemy z utrzymaniem toru jazdy grożą spowodowaniem wypadku albo kolizji.

Zużyta tuleja wahacza albo wybity sworzeń mogą też doprowadzić do uszkodzenia wahacza w samochodzie, co może być bardzo kosztowne. Przykładowo, jeśli dojdzie do awarii osi wielowahaczowej, tylko za same części trzeba będzie zapłacić od 500 do nawet 3 tys. zł.

Oczywiście uszkodzona guma tulei nie musi od razu pękać, jednak aby uniknąć poważnych awarii, trzeba jak najszybciej udać się do mechanika – najlepiej jak tylko zauważymy pierwsze objawy.

Naturalnie można starać się wydłużyć żywotność tulei. W tym celu trzeba unikać wjeżdżania w dziury i na wysokie krawężniki, przejeżdżać przez spowalniacze z małą prędkością oraz nie jeździć z dużą prędkością po nierównym terenie.

Ile kosztuje wymiana uszkodzonej tulei wahacza?

Tuleje wahacza wymienia się, jak tylko się zużyją. Częstotliwość zależy od stylu jazdy kierowcy i stanu nawierzchni, po jakiej porusza się samochód. W intensywnie i często użytkowanym aucie, części te może być trzeba wymienić po przejechanych ok. 20-30 tys. km.

Wymiana tulei wahacza to prosta i w miarę tania usługa. Jej koszt to ok. 80-140 zł za sztukę. Przy czym należy pamiętać, że te części powinno wymieniać się parami. Same tuleje wahacza nie są drogie. Najtańsze kupimy już za kilkanaście złotych, choć na dobrej jakości elementy trzeba wydać ok. 30-40 zł.

Wahania cen robocizny wynikają z ewentualnych trudności np. odkręceniem wahacza lub wyprasowaniem starej tulei i wprasowaniem nowej za pomocą specjalnej prasy hydraulicznej oraz stopnia skomplikowania konstrukcji zawieszenia i samych wahaczy.

Niestety nie wszystkie wahacze są wyposażone w wymienne tuleje. W niektórych modelach samochodów w razie zużycia tego elementu trzeba zmienić cały wahacz, co znacznie podnosi koszty naprawy.

Oczywiście można samodzielnie dokonać wymiany tulei wahacza, jednak jest to zadanie dla osób mających wiedzę i odpowiednie narzędzia.

Po montażu właściciel samochodu powinien udać się na stację diagnostyczną, aby sprawdzić ustawienie geometrii zawieszenia oraz zbieżności kół. A potem dokonać ewentualnej korekty.

Podsumowanie

Tuleje wahacza mają duży wpływ na bezpieczeństwo jazdy i komfort kierowania samochodem. Są to stosunkowo niedrogie części, które należy wymieniać, jak tylko pojawią się pierwsze objawy awarii. W innym wypadku może czekać nas kosztowna naprawa.

FAQ

Co to jest tuleja wahacza?

Tuleje, zwane też silentblockami, to małe gumowo-metalowe elementy zawieszenia mocowane do wahaczy.

Ile kosztuje wymiana tulei wahacza?

Wymiana tulei wahacza kosztuje ok. 80-140 zł – za pojedynczą sztukę. Za sama część zapłacimy ok. 30-40 zł.

Jakie funkcje spełnia tuleja wahacza?

Tuleje są odpowiedzialne za tłumienie drgań o wysokich częstotliwościach, redukcję naprężenia powstającego w elementach zawieszenia oraz właściwą pracę wahaczy i łączników.