20 lat temu nikt nie przypuszczał, że crossovery zdominują rynek samochodowy. Wszystko zmieniła odważna decyzja, która początkowo wywołała ogromne rozżalenie.

  • Dlaczego Nissan w ostatniej chwili skasował następcę Almery?
  • Qashqai powstał w Wielkiej Brytanii, a nie w Japonii.
  • Jak model, którego początkowo nie rozumiała nawet prasa, stał się jednym z największych sukcesów europejskiej motoryzacji?

Dzisiaj trudno wyobrazić sobie rynek nowych samochodów bez crossoverów. Niemal każdy producent ma w swojej ofercie przynajmniej jeden taki model, a tradycyjne hatchbacki, sedany i kombi coraz częściej ustępują miejsca samochodom o podwyższonym nadwoziu. Jeszcze dwie dekady temu sytuacja wyglądała jednak zupełnie inaczej.

Na początku XXI wieku podział rynku był znacznie bardziej czytelny. Kierowcy wybierali pomiędzy miejskimi hatchbackami, rodzinnymi kombi, sedanami, minivanami oraz SUV-ami. Te ostatnie były zazwyczaj większe, cięższe i droższe w utrzymaniu od zwykłych samochodów osobowych.

Dziś crossover to standard, ale 20 lat temu było inaczej. | Zdjęcie: Nissan

Właśnie wtedy Nissan podjął decyzję, która zmieniła europejski rynek motoryzacyjny. Co ciekawe, samochód odpowiedzialny za tę rewolucję nie był w zasadzie japoński. Qashqai powstał w Europie, został opracowany przez europejskich specjalistów i od samego początku projektowano go z myślą o europejskich kierowcach.

Wszystko zaczęło się od skasowania Nissana Almery

Historia Qashqaia nie zaczyna się od pomysłu na crossovera, lecz od samochodu, który ostatecznie nigdy nie trafił do produkcji. Nissan pracował nad następcą Almery, czyli popularnego kompaktowego hatchbacka, konkurującego między innymi z Volkswagenem Golfem. Projekt był już na bardzo zaawansowanym etapie, kiedy zapadła decyzja o jego anulowaniu. Dla inżynierów stanowiło to ogromny szok. Podczas spotkania poświęconego 20-leciu Qashqaia przedstawiciele Nissana wspominali, że tak późne skasowanie niemal gotowego samochodu było czymś, z czym wcześniej się nie zetknęli.

Nissan pracował nad nową Almerą, ale projekt został skasowany. | Zdjęcie: Nissan

Wśród pracowników dominowało początkowo rozgoryczenie. W końcu ich wielomiesięczna praca nad następcą Almery trafiła do kosza. Ale Nissan nie chciał kolejnego kompaktowego hatchbacka. Prodcuent postanowił opracować samochód, który miał połączyć cechy dwóch zupełnie różnych segmentów. Nowy projekt otrzymał kod B32A, a prace nad nim prowadzono przede wszystkim w Wielkiej Brytanii.

Za stylistykę odpowiadało Nissan Design Europe w Londynie, natomiast prace techniczne prowadzono w Nissan Technical Centre Europe w Cranfield. Samochód miał być produkowany w brytyjskim Sunderland. Japońska centrala akceptowała kolejne etapy projektu, ale koncepcja, konstrukcja i rozwój samochodu pozostawały przede wszystkim w rękach europejskich zespołów.

Miał kosztować tyle co Golf, ale oferować cechy SUV-a

Założenia były jednocześnie proste i niezwykle ambitne. Nissan chciał stworzyć samochód kosztujący mniej więcej tyle co Volkswagen Golf, ale oferujący zalety SUV-a bez jego największych wad. Klienci mieli otrzymać wyższą pozycję za kierownicą, lepszą widoczność i bardziej masywną sylwetkę. Jednocześnie samochód nie powinien być przesadnie duży, ciężki ani drogi w eksploatacji.

Dzisiaj taki opis brzmi jak definicja typowego crossovera. Problem polegał na tym, że w połowie pierwszej dekady XXI wieku nikt jeszcze nie wiedział, jak dokładnie taki samochód powinien wyglądać. Podczas jubileuszowego spotkania przedstawiciele Nissana podkreślali, że projektanci nie próbowali stworzyć pomniejszonego SUV-a. Ich pomysł polegał raczej na podwyższeniu tradycyjnego samochodu osobowego i nadaniu mu części cech auta terenowego.

To było coś zupełnie nowego i budziło wiele emocji. | Zdjęcie: Nissan

Ta różnica miała fundamentalne znaczenie. Qashqai nie potrzebował skomplikowanego napędu na cztery koła, ciężkiej konstrukcji ani mocnych silników. Podstawą miały być rozwiązania znane ze zwykłych hatchbacków. Dlatego standardem stał się napęd na przednie koła, a jednostki napędowe odpowiadały charakterowi rodzinnego samochodu. Wersje z napędem 4x4 stanowiły jedynie uzupełnienie oferty. Według informacji przekazanych podczas spotkania ich udział w sprzedaży nigdy nie przekroczył 10%. W praktyce oznaczało to, że zdecydowana większość klientów wybierała Qashqaia nie ze względu na możliwości terenowe, lecz z powodu wyższej pozycji za kierownicą, wyglądu i codziennej funkcjonalności.

Czym ma być Qashqai?

Jedna z ciekawszych historii przytoczonych podczas spotkania dotyczy przygotowań do prezentacji prototypu podczas salonu samochodowego w Genewie. Pracownicy początkowo ustawili zawieszenie (regulowane) zdecydowanie za nisko. Projektanci szybko zorientowali się jednak, że przy takim prześwicie nie wygląda on tak, jak powinien. Konieczne okazało się podniesienie nadwozia.

Qashqai z miejsca stał się hitem. | Zdjęcie: Nissan

To właśnie wtedy mieli w pełni uświadomić sobie, że tworzą coś, co nie mieści się w dotychczasowych kategoriach. Nie był to już zwykły hatchback, ale też trudno było nazwać go klasycznym SUV-em. Ostatecznie powstał samochód, który miał wypełnić lukę pomiędzy tymi segmentami. Dzisiaj określenie „crossover” jest czymś oczywistym, ale wówczas jego znaczenie dopiero się kształtowało.

Nazwa z Japonni

Co ciekawe, europejski charakter projektu nie oznaczał, że wszystkie decyzje zapadały na Starym Kontynencie. Z Japonii przyszła między innymi nazwa samochodu.

Początkowo rozważano jeszcze nazwę Dualis. | Zdjęcie: Nissan

Qashqai nawiązuje do nazwy ludu Kaszkajów, zamieszkującego przede wszystkim Iran. Było to na tyle nietypowe określenie, że według jednej z anegdot przytoczonych podczas spotkania osoba, która po raz pierwszy zobaczyła je w Wielkiej Brytanii, była przekonana, że ktoś popełnił błąd w pisowni. Do dziś zapis tej nazwy jest często błędny i nie naprawił tego ani ogromny staż rynkowy, ani ponad 4,5 mln sprzedanych egzemplarzy.

Początkowo nawet dziennikarze nie rozumieli tego pomysłu

Produkcyjny Nissan Qashqai zadebiutował podczas salonu samochodowego w Paryżu w 2006 roku, a do sprzedaży trafił w 2007 roku. Reakcje prasy nie były jednoznaczne. Część dziennikarzy nie rozumiała, po co komu samochód, który nie jest ani pełnoprawnym SUV-em, ani klasycznym kompaktem. Pojawiały się wątpliwości, czy klienci w ogóle będą zainteresowani taką konstrukcją.

Tymczasem rynek bardzo szybko zweryfikował te obawy. W ciągu pierwszych dziewięciu miesięcy sprzedaży Qashqai znalazł w Europie 100 tys. nabywców. Według danych przytoczonych podczas jubileuszowego spotkania w całym 2007 roku sprzedano 164 tys. egzemplarzy.

To nie były jeszcze czasy ekranów, ale zamiłowanie do automatów już kiełkowało. | Zdjęcie: Nissan

Popyt okazał się tak duży, że fabryka w Sunderland musiała uruchomić dodatkowe zmiany produkcyjne. Niektórzy klienci byli gotowi czekać na odbiór zamówionego samochodu nawet 10 miesięcy. Qashqai trafił również do grona dziesięciu najpopularniejszych samochodów w Europie. Było to szczególnie istotne, ponieważ nie chodziło o kolejną generację dobrze znanego modelu, lecz o zupełnie nową propozycję. W styczniu 2011 roku globalna sprzedaż Qashqaia osiągnęła milion egzemplarzy, z czego ponad 750 tys. trafiło do europejskich klientów.

Lifting miał podtrzymać sprzedaż. Tymczasem...

Historia pierwszej generacji Qashqaia przyniosła jeszcze jedno zaskoczenie. Zazwyczaj producenci przeprowadzają modernizację modelu w połowie jego cyklu życia, aby przeciwdziałać naturalnemu spadkowi zainteresowania. W przypadku Nissana stało się inaczej. Po liftingu z 2010 roku sprzedaż nie tylko nie zaczęła spadać, ale według wspomnień przedstawicieli marki wyraźnie wzrosła.

To pokazuje, jak dobrze Qashqai trafił w oczekiwania kierowców. Coraz więcej osób rozumiało już, dlaczego podwyższony kompakt może być wygodniejszy w codziennym użytkowaniu od tradycyjnego hatchbacka.

Lifting wywindował sprzedaż na wyższy poziom. | Zdjęcie: Nissan

Sukces modelu stał się na tyle interesującym przykładem biznesowym, że przypadek Qashqaia analizowano również na Harvardzie. Trudno się temu dziwić. Nissan zrezygnował z niemal gotowego następcy popularnego modelu, zaryzykował stworzenie nowego rodzaju samochodu i ostatecznie zapoczątkował trend, za którym podążyła niemal cała branża.

Dziś każdy ma swojego Qashqaia

W ciągu dwóch dekad Qashqai doczekał się trzech generacji, a jego koncepcja została skopiowana i rozwinięta przez praktycznie wszystkich konkurentów. Dzisiaj crossovery można znaleźć właściwie w każdym segmencie – od najmniejszych samochodów miejskich po duże modele rodzinne.

Według danych Nissana w Europie dostępnych jest już ponad 50 kompaktowych crossoverów, a roczna sprzedaż samochodów należących do tego segmentu przekracza cztery miliony egzemplarzy.

Sam Qashqai również osiągnął imponujący wynik. W Europie sprzedano ponad 4,1 mln egzemplarzy, a kolejne około 500 tys. wyprodukowano z przeznaczeniem na pozostałe rynki. Łącznie daje to około 4,6 mln samochodów. Co ciekawe, pomimo upływu lat podstawowa koncepcja Qashqaia właściwie się nie zmieniła. Nadal jest to podwyższony samochód rodzinny, który ma zapewniać zalety SUV-a bez konieczności godzenia się na wszystkie jego ograniczenia. Zmieniła się natomiast technika.

Krzysztof Kaźmierczak

Motoryzacja jest w moim sercu, odkąd tylko pamiętam. Jako dziecko pochłaniałem ją w każdej ilości, niczym zepsuty silnik olej. W latach 90. oznaczało to spędzanie wielu godzin na czytaniu magazynów, katalogów i oglądaniu telewizji. Już wtedy marzyłem, żeby być jedną z osób, które je tworzą. Dziś zmieniły się środki, bowiem klasyczne media przekształciły się w szeroko pojmowany Internet, ale cel pozostał ten sam: być dziennikarzem motoryzacyjnym. I być w tym najlepszym.

Otomoto.pl News to najnowsze informacje i aktualności motoryzacyjne oraz baza wiedzy na temat modeli, marek i danych technicznych. Chcesz być na bieżąco? Dodaj Otomoto.pl News do źródeł Google.

Dodaj do źródeł Google

Czytaj również