Warszawa mówi nie starym samochodom. Strefa Czystego Transportu już w przyszłym roku.

Warszawska Strefa Czystego Transportu ograniczy wjazd do miasta pojazdom najbardziej zanieczyszczającym powietrze. Auta starsze niż z 1996 roku będą musiały omijać strefę szerokim łukiem. Kogo dotyczyć będzie zakaz w pierwszej kolejności?

W pierwszym etapie ograniczenie wjazdu do SCT ma dotyczyć pojazdów benzynowych niespełniających normy Euro 2, czyli starszych niż 27 lat (rocznik 1996) i pojazdów z silnikiem Diesla niespełniających normy Euro 4, czyli starszych niż 18 lat (rocznik 2005).

Później, co dwa lata zwiększane będą wymagania dotyczące standardów emisji spalin dla aut poruszających się w strefie, by docelowo w 2032 roku do strefy mogły wjeżdżać auta nie starsze niż 17 i 11-letnie (odpowiednio z silnikiem benzynowym i Diesla).

W projekcie skierowanym do konsultacji zapisano także wyjątki i wyłączenia z zakazu dla pojazdów spełniających jedną z poniższych kategorii.

1. Wyłączenia stałe:

• Ustawowe (służby, jak pogotowie ratunkowe, policja, straż pożarna)
• Pojazdy, którymi poruszają się osoby z niepełnosprawnością;
• Pojazdy zabytkowe;
• Pojazdy specjalne (np. pomoc drogowa).

2. Wyłączenia czasowe:

• Przypadki losowe, np. dojazd do szpitala, lekarza, miejsca zdawania matury (przepustka do wykorzystania 4 razy w roku).

Jasno zapisano także prawo Rady Miasta do rozszerzenia strefy czystego transportu w przyszłości po konsultacjach społecznych z mieszkańcami. Domniemywać można, że nieważne, z jakim skutkiem, byle konsultacje się odbyły.

Po co w ogóle Strefa Czystego Transportu?

Strefa czystego transportu to wydzielony obszar, po którym mogą poruszać się wyłącznie pojazdy spełniające odpowiednie normy emisji spalin (tzw. normy Euro, które są powiązane z datą produkcji pojazdu). SCT to stosowany w Europie od lat sposób na poprawę, jakości powietrza w miastach oraz dbania o zdrowie mieszkańców. W Europie funkcjonuje już ponad 320 stref czystego transportu, najwięcej w Niemczech i we Włoszech.

Każdy po swojemu

Od stycznia 2022 roku każda z 2477 gmin w Polsce może stworzyć Strefy Czystego Transportu w miastach powyżej 100 tys. mieszkańców. To prawo, nie obowiązek, choć tworzenie SCT wpisano także do Krajowego Planu Obudowy, jako jeden z kamieni milowych.

Gmina sama ma prawo zdecydować, kogo dotyczyć będzie zakaz wjazdu oraz na jakich zasadach będzie można do SCT wjechać. Nie ma więc spójnych przepisów i jasnych, z góry określonych zasada. Więcej o tym pisaliśmy TUTAJ.

W Polsce uchwałę o utworzeniu SCT na terenie miasta przyjął już Kraków – tam strefa w łagodnej wersji zacznie obowiązywać od 1 lipca 2024 r. Własny projekt SCT pod koniec grudnia 2022 r. zaprezentowały także władze Wrocławia. Warszawa rozpoczęła teraz konsultacje społeczne z mieszkańcami.

Strefa Czystego Transportu tak, ale…

SCT dzielą mieszkańców, bo w znaczący sposób ograniczają możliwość poruszania się po centrum samochodem. Włodarze powołują się, więc na najróżniejsze badania oraz sondaże, w których mieszkańcy chcą czystszego powietrza i lepszej, jakości życia.

Na jedne z nich powołują się włodarze Warszawy, w których wskazują, że 87 proc. mieszkańców i mieszkanek Warszawy chce, aby władze lokalne podejmowały działania, których celem jest ograniczenie zanieczyszczenia powietrza, a 76 proc. chce powstania strefy czystego transportu.

Badanie na warszawskich ulicach dokonanego jesienią 2020 r. przez zespół naukowców z ICCT wynika, że najwięcej zanieczyszczeń pochodzi od starszych samochodów, zwłaszcza tych z silnikiem Diesla. I nie ma, co z tym polemizować. Pomiary blisko 150 tys. pojazdów wykazały, że samochody wyprodukowane przed 2006 r., choć stanowiły tylko 17 proc. floty, odpowiadały za 37 proc. emisji tlenków azotu (NOx) i 52 proc. emisji pyłów (PM).

Skoro jesteśmy skazani na SCT, pytanie, zatem o ich wielkość. Ta w Krakowie obejmuje większość całego miasta. W Warszawie jest kompromisem. Dla jednych za mała, dla drugich za duża. Jaki będzie miała, zatem obszar?

Nie tylko centrum

Strefa będzie funkcjonować od lipca 2024 r. i obejmie większość Śródmieścia oraz przylegające do niego fragmenty Woli, Ochoty, Saskiej Kępy, Grochowa i Pragi.

Granice strefy będą pokrywały się z głównymi drogami i liniami kolejowymi, które nie zostaną objęte strefą. Granice te wyznaczą: al. Prymasa Tysiąclecia, Al. Jerozolimskie, ul. Kopińska, ul. Wawelska, al. Armii Ludowej, al. Stanów Zjednoczonych, ul. Wiatraczna, a następnie tory kolejowe wzdłuż północnej obwodnicy kolejowej – aż do al. Prymasa Tysiąclecia.