Na jezdni znaki poziome tworzą linie, strzałki, napisy i symbole. Wyznaczają pasy, wskazują kierunek jazdy i regulują zachowanie kierowcy.

  • Znaki poziome mogą mieć barwę białą albo żółtą.
  • Linie wyznaczają pasy ruchu, ich krawędzie oraz miejsca, których nie wolno przekraczać.
  • Strzałki i symbole wskazują m.in. kierunek jazdy, przejście dla pieszych czy miejsca postojowe.

Oznaczenia namalowane na nawierzchni nie służą wyłącznie do porządkowania ruchu. Znaki poziome mogą nakazywać, zakazywać, ostrzegać lub przekazywać informacje. Dlatego przepisy ruchu drogowego określają zarówno ich znaczenie, jak i sposób stosowania. Oznakowanie poziome dzieli się m.in. na znaki podłużne, poprzeczne, strzałki i znaki uzupełniające.

Co to są znaki poziome i jakie pełnią funkcje?

Znaki poziome to linie, strzałki, napisy, symbole i inne oznaczenia umieszczone na nawierzchni drogi. Wyznaczają pasy ruchu, wskazują krawędź jezdni, miejsce zatrzymania pojazdu oraz kierunek jazdy. Oznakowanie poziome może pełnić funkcję prowadzącą, segregującą, informującą, ostrzegawczą, zakazującą lub nakazującą. Dzięki temu porządkuje ruch, ułatwia korzystanie z drogi i poprawia bezpieczeństwo ruchu drogowego.

Do najważniejszych znaków poziomych należą znak P-1, znak P-2 i znak P-3, czyli podstawowe linie rozdzielające pasy ruchu. W praktyce oznaczają one m.in. linię przerywaną, ciągłą oraz jednostronnie przekraczalną. Poszczególne odmiany różnią się zastosowaniem i sposobem oznaczania pasów ruchu.

Szczegółowe zasady określa załącznik nr 2 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych. Reguluje on m.in. wymagania techniczne, rodzaje, zakres stosowania, wzory i konstrukcję znaków poziomych oraz warunki ich umieszczania na drogach.

Pozostałe kategorie i najważniejsze znaki drogowe można sprawdzić w poradniku – znaki drogowe z opisem – sprawdź, jak wyglądają i co znaczą.

widok na drogę z samochodu
Znaki poziome, które kierowca widzi najczęściej, to linie wyznaczające pasy ruchu. Katalog oznakowania poziomego jest jednak znacznie bardziej obszerny. | Zdjęcie: GettyImages

Rodzaje znaków poziomych z opisem

W dalszej części znaki drogowe poziome przedstawiono według ich podstawowych grup i symboli. Osobno zestawiono znaki podłużne, poprzeczne, strzałki oraz znaki uzupełniające. Taki podział ułatwia szybkie odnalezienie konkretnego oznaczenia i sprawdzenie jego znaczenia na drodze.

Znaki podłużne

Symbol znakuNazwaGrafikaOpis
P-1linia pojedyncza przerywanaP-1  Znak z grupy P-1 wyznaczają pasy ruchu. W zależności od zastosowania rozdziela pasy ruchu oraz wskazuje miejsca, w których zmiana pasa jest dozwolona.
P-1alinia pojedyncza przerywana – długaP-1a „linia pojedyncza przerywana – długa”Stosowana przede wszystkim do wyznaczania pasów ruchu między skrzyżowaniami. Może rozdzielać ruch w tym samym albo w przeciwnych kierunkach.
P-1blinia pojedyncza przerywana – krótkaP-1b „linia pojedyncza przerywana – krótka” Stosowana m.in. na odcinkach, na których potrzebne jest gęstsze prowadzenie kierujących oraz jako element przejściowy między innymi liniami segregacyjnymi.
P-1clinia pojedyncza przerywana – wydzielającaOddziela m.in. pasy włączania, wyłączania i przeplatania, a także pasy dla autobusów lub rowerów oraz pasy dla pojazdów skręcających.
P-1dlinia pojedyncza przerywana – prowadząca wąska P-1d „linia pojedyncza przerywana – prowadząca wąska”Prowadzi pasy ruchu na skrzyżowaniach. Stosuje się ją do oddzielania pasów przeznaczonych do jazdy w tym samym kierunku.
P-1elinia pojedyncza przerywana – prowadząca szerokaP-1e „linia pojedyncza przerywana – prowadząca szeroka”Służy m.in. do prowadzenia przeciwnych kierunków ruchu na skrzyżowaniach i włączeniach oraz umożliwia przejazdy poprzeczne przez niektóre wydzielone pasy.
P-2alinia pojedyncza ciągła – wąskaOddziela pasy ruchu przeznaczone do jazdy w tym samym kierunku. Nie wolno jej przekraczać ani na nią najeżdżać.
P-2blinia pojedyncza ciągła – szeroka P-2b „linia pojedyncza ciągła – szeroka”,Oddziela pasy ruchu w tym samym kierunku. Może poprzedzać lub kontynuować linię P-1c oraz wydzielać pasy dla autobusów lub rowerów.
P-3alinia jednostronnie przekraczalna – długaP-3a „linia jednostronnie przekraczalna – długa” Rozdziela przeciwne kierunki ruchu między skrzyżowaniami, gdy od strony linii ciągłej nie wolno wjechać na sąsiedni pas.
P-3blinia jednostronnie przekraczalna – krótkaP-3b „linia jednostronnie przekraczalna – krótka”Stosowana, jeżeli
zabroniony jest przejazd na sąsiedni pas ruchu (sąsiednią część drogi) od strony linii ciągłej. W szczególności stosowany jest na skrzyżowaniach.
P-4linia podwójna ciągłaP-4 „linia podwójna ciągła” Rozdziela przeciwne kierunki ruchu tam, gdzie trzeba wyeliminować przejeżdżanie na część jezdni przeznaczoną dla ruchu z przeciwka.
P-5linia podwójna przerywanaP-5 „linia podwójna przerywana”Wyznacza pas o zmiennym kierunku ruchu. Wjazd na niego jest otwierany lub zamykany sygnałami świetlnymi sygnalizatora S-4.
P-6linia ostrzegawczaP-6 „linia ostrzegawcza” Ostrzega o zbliżaniu się do linii, której przekraczanie jest zabronione, albo do miejsca niebezpiecznego. Jej kreski są dłuższe od przerw.
P-6alinia ostrzegawcza – naprowadzającaP-6a „linia ostrzegawcza – naprowadzająca”Ostrzega o zbliżaniu się do odcinka z linią P-3a lub P-4 i wskazuje konieczność powrotu na prawy pas ruchu. Co trzecia kreska jest zastąpiona strzałką.
P-7alinia krawędziowa – przerywana szerokaP-7a „linia krawędziowa – przerywana szeroka”Wyznacza krawędź jezdni. Może być stosowana m.in. przy skrzyżowaniach, przejazdach przez pasy dzielące, zatokach przystankowych i zjazdach.
P-7blinia krawędziowa – ciągła szerokaP-7b „linia krawędziowa – ciągła szeroka” Wyznacza krawędź jezdni. Stosowana m.in. na autostradach, drogach ekspresowych i dwujezdniowych oraz na odcinkach, gdzie zatrzymanie jest zabronione.
P-7clinia krawędziowa – przerywana wąskaP-7c „linia krawędziowa – przerywana wąska”Wąska odmiana przerywanej linii krawędziowej. Stosowana m.in. do oddzielania zatok przystankowych i oznaczania zjazdów.
P-7dlinia krawędziowa – ciągła wąskaP-7d „linia krawędziowa – ciągła wąska” Wąska odmiana ciągłej linii krawędziowej, służąca przede wszystkim do wyznaczania krawędzi jezdni.

Strzałki

Symbol znakuNazwaGrafikaOpis
P-8astrzałka kierunkowa na wprostWskazuje, że z pasa ruchu, na którym się znajduje, dozwolona jest jazda tylko na wprost.
P-8bstrzałka kierunkowa w lewoWskazuje, że z pasa ruchu, na którym się znajduje, dozwolona jest jazda tylko w lewo. Na skrajnym lewym pasie oznacza także zezwolenie na zawracanie, chyba że zabrania tego znak B-23 albo ruch jest kierowany sygnalizatorem S-3.
P-8cstrzałka kierunkowa do zawracaniaWskazuje, że z pasa ruchu, na którym się znajduje, dozwolony jest tylko manewr zawracania.
P-8dstrzałka kierunkowa w prawoWskazuje, że z pasa ruchu, na którym się znajduje, dozwolona jest jazda tylko w prawo.
P-8estrzałka kierunkowa na wprost lub w lewoWskazuje, że z pasa ruchu, na którym się znajduje, dozwolona jest jazda na wprost lub w lewo.
P-8fstrzałka kierunkowa na wprost lub w prawoWskazuje, że z pasa ruchu, na którym się znajduje, dozwolona jest jazda na wprost lub w prawo.
P-8gstrzałka kierunkowa w lewo lub w prawoWskazuje, że z pasa ruchu, na którym się znajduje, dozwolona jest jazda w lewo lub w prawo.
P-8hstrzałka kierunkowa na wprost, w lewo lub w prawoWskazuje, że z pasa ruchu, na którym się znajduje, dozwolona jest jazda na wprost, w lewo lub w prawo.
P-8istrzałka kierunkowa na wprost i do zawracaniaWskazuje, że z pasa ruchu, na którym się znajduje, dozwolona jest jazda na wprost albo zawracanie.
P-9astrzałka naprowadzająca w lewoNakazuje wjazd na sąsiedni pas ruchu wskazany strzałką w lewo. Stosuje się ją m.in. na końcu pasa włączania.
P-9bstrzałka naprowadzająca w prawoNakazuje wjazd na sąsiedni pas ruchu wskazany strzałką w prawo.

Znaki poprzeczne

Symbol znakuNazwaGrafikaOpis
P-10przejście dla pieszychOznacza powierzchnię jezdni, drogi dla rowerów lub torowiska tramwajowego przeznaczoną do poprzecznego ruchu pieszych.
P-11przejazd dla rowerzystówOznacza powierzchnię jezdni lub torowiska tramwajowego przeznaczoną do poprzecznego ruchu rowerów.
P-12linia bezwzględnego zatrzymania – stopWyznacza miejsce zatrzymania pojazdów na wlotach dróg podporządkowanych lub przed przejazdami kolejowymi i tramwajowymi, jeżeli zastosowano znak B-20 „stop”.
P-13linia warunkowego zatrzymania złożona z trójkątówWyznacza miejsce zatrzymania pojazdów na wlocie drogi podporządkowanej, na której zastosowano znak A-7 „ustąp pierwszeństwa”.
P-14linia warunkowego zatrzymania złożona z prostokątówWyznacza miejsce zatrzymania pojazdów m.in. przed sygnalizatorami, przejściami dla pieszych, przejazdami dla rowerzystów, skrzyżowaniami dróg równorzędnych oraz przejazdami kolejowymi i tramwajowymi.
P-25próg zwalniającyOznacza próg zwalniający umieszczony na jezdni. Oznakowanie umieszcza się na całej szerokości powierzchni najazdowej i zjazdowej progu.

Znaki uzupełniające

Symbol znakuNazwaGrafikaOpis
P-15trójkąt podporządkowaniaSymbol trójkąta umieszczany na jezdni jako uzupełnienie oznakowania związanego z obowiązkiem ustąpienia pierwszeństwa.
P-16napis STOPNapis STOP umieszczany na jezdni jako uzupełnienie oznakowania nakazującego zatrzymanie pojazdu.
P-17linia przystankowaWyznacza na jezdni miejsce przystanku pojazdów wykonujących odpłatny przewóz osób na regularnych liniach.
P-18stanowisko postojoweWyznacza miejsce przeznaczone do postoju pojazdów.
P-19linia wyznaczająca pas postojowyWyznacza pas jezdni przeznaczony do postoju pojazdów.
P-20kopertaWyznacza stanowisko postojowe zastrzeżone dla określonego rodzaju pojazdów lub uprawnionych użytkowników.
P-21powierzchnia wyłączona z ruchu – pole szerokieOznacza powierzchnię jezdni wyłączoną z ruchu pojazdów; stosuje się ją w formie pola z ukośnymi liniami.
P-22napis BUSOznacza pas ruchu przeznaczony dla autobusów lub potwierdza jego przeznaczenie.
P-23rowerOznacza drogę, pas ruchu albo część jezdni przeznaczoną dla ruchu rowerów.
P-24miejsce dla pojazdu osoby niepełnosprawnejOznacza stanowisko postojowe przeznaczone dla pojazdu osoby uprawnionej.
P-26piesiSymbol wskazujący część drogi przeznaczoną dla pieszych.
P-27kierunek i tor ruchu roweruWskazuje kierunek i tor ruchu roweru na jezdni.

Białe i żółte znaki poziome – które obowiązują kierowcę?

Stałe znaki poziome na jezdni mają co do zasady barwę białą. Żółte znaki poziome pojawiają się przede wszystkim wtedy, gdy wprowadza się czasową organizację ruchu, a na nawierzchni pozostają białe oznaczenia.

Problem może pojawić się podczas remontu, gdy białe i żółte linie na drodze prowadzą kierowcę w różny sposób. W takim przypadku pierwszeństwo mają żółte znaki poziome. Kierujący musi więc stosować się do żółtego oznakowania. Wynika to wprost z § 85 ust. 3 rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych.

Dotyczy to także oznaczania pasów ruchu. Żółta linia wyznaczająca pas może podczas robót zmieniać dotychczasowy tor jazdy. Białe oznakowanie, które w danej organizacji ruchu nie obowiązuje, powinno zostać odpowiednio przekreślone.

Znaczenie mają również elementy odblaskowe. Elementy odblaskowe barwy czerwonej wyznaczają prawą krawędź jezdni. Lewą krawędź oraz pasy ruchu można oznaczać elementami odblaskowymi barwy białej lub żółtej.

roboty drogowe
Tymczasowe żółte znaki poziome stosuje się głównie podczas budowy i remontu drogi. | Zdjęcie: GettyImages

Znaki poziome a znaki pionowe – jak stosować się do oznakowania?

Znaki poziome a pionowe zwykle wzajemnie się uzupełniają. Przykładowo znak poziomy stopu P-12 „linia bezwzględnego zatrzymania – stop" może współpracować ze znakiem pionowym B-20 „stop. Podobnie przejście dla pieszych P-10 występuje zazwyczaj razem z oznakowaniem pionowym.

Czy znaki poziome obowiązują bez pionowych? Tak, jeżeli przepisy nie uzależniają znaczenia konkretnego oznaczenia od dodatkowego znaku. Na skrzyżowaniach szczególne znaczenie mają strzałki, linia warunkowego zatrzymania oraz znaki pionowe regulujące pierwszeństwo. Znaki poziome na skrzyżowaniu pomagają prowadzić pasy ruchu, ale nie tworzą automatycznie zasad pierwszeństwa. O tym może decydować np. znak „ustąp pierwszeństwa”, znak pierwszeństwa przejazdu albo sygnalizacja.

Podobnie należy interpretować znaki poziome na rondzie. Linie wyznaczające pasy ruchu oraz strzałki trzeba respektować, ale zasady pierwszeństwa wynikają z całego oznakowania skrzyżowania.

przejście dla pieszych
Znaki poziome i pionowe wzajemnie się uzupełniają. Znak pionowy D-6 wskazuje przejście, a znak poziomy P-10 wyznacza jego miejsce na jezdni. | Zdjęcie: Sebastian Sulowski

Jaki mandat grozi za niestosowanie się do znaków poziomych?

Za zignorowanie znaków poziomych grozi mandat, a w niektórych przypadkach także punkty karne. Wysokość kary zależy od rodzaju oznakowania i popełnionego wykroczenia.

Przykładowo za najechanie na znak P-2, czyli linię pojedynczą ciągłą, grozi 100 zł mandatu. Przekroczenie znaku P-3 – linii jednostronnie przekraczalnej kosztuje 200 zł. Tyle samo wynosi mandat za przejechanie przez znak P-4 – linię podwójną ciągłą. W ostatnim przypadku kierowca otrzymuje również 5 punktów karnych.

Nie każde wykroczenie związane z oznakowaniem poziomym ma jednak przypisaną konkretną kwotę w taryfikatorze. W takiej sytuacji mandat za niestosowanie się do znaku może wynieść nawet 5000 zł. Przy poważniejszych naruszeniach sprawa może trafić do sądu. Wtedy maksymalna grzywna wynosi 30 000 zł.

FAQ

Kto odpowiada za malowanie i konserwację znaków poziomych na drogach?

Za prawidłowe oznakowanie odpowiada zarządca drogi w ramach swoich obowiązków dotyczących utrzymania drogi. Oznakowanie powinno zachowywać wymaganą widoczność, odblaskowość i odporność na ścieranie.

Czy przepisy dotyczące znaków poziomych różnią się w innych krajach UE?

Podstawowe rozwiązania są podobne, ale szczegółowe znaczenie, wymiary i zasady stosowania oznakowania wynikają z przepisów danego państwa.

Czy grubość i kolor linii poziomej mają znaczenie prawne, czy tylko informacyjne?

Kolor może decydować o tym, któremu oznakowaniu trzeba się podporządkować, natomiast szerokość i układ linii pozwalają rozróżnić konkretne rodzaje znaków.

Co zrobić, gdy znaki poziome są starte, niewidoczne lub zasłonięte?

Trzeba kierować się pozostałym czytelnym oznakowaniem oraz przepisami ruchu drogowego. Niewidoczne linie warto zgłosić zarządcy drogi, szczególnie gdy ich stan może wpływać na bezpieczeństwo.

Jakie są oznaczenia miejsc postojowych, kopert i pasów dla autobusów?

Znak P-18 wyznacza stanowisko postojowe, znak P-20 oznacza kopertę, natomiast symbol P-22 z napisem „BUS” wskazuje przeznaczenie pasa dla autobusów.

Jak odróżnić linię zatrzymania od linii warunkowego zatrzymania?

Znak P-12 to ciągła linia bezwzględnego zatrzymania – stop. Znak P-13 składa się z trójkątów, natomiast znak P-14 tworzą prostokąty i oznacza linię warunkowego zatrzymania.

Sebastian Sulowski

Od ponad 20 lat zajmuję się tematyką motoryzacyjną, ze szczególnym uwzględnieniem prawa drogowego. Doświadczenie zdobywałem w ogólnopolskich dziennikach, a następnie przez kilkanaście lat pracowałem w redakcjach „Motor”, „Auto Moto” i magazynauto.pl. Na co dzień analizuję zmiany w przepisach, wyjaśniam ich praktyczne skutki dla kierowców oraz przygotowuję poradniki dotyczące bezpieczeństwa, kosztów eksploatacji i ubezpieczeń komunikacyjnych.

Udostepnij:

Otomoto.pl News to najnowsze informacje i aktualności motoryzacyjne oraz baza wiedzy na temat modeli, marek i danych technicznych. Chcesz być na bieżąco? Obserwuj nas w Google News.

Obserwuj nas na Google NewsDodaj do źródeł Google

Czytaj również