Tradycyjny alkomat staje się zbędny. Samochód potrafi ocenić trzeźwość, analizując drżenie mięśni na kierownicy oraz precyzję dotyku na ekranie. Co ważne, nie dotyczy to tylko najnowszych modeli. Potrzebne dane od dawna płyną przez fabryczne czujniki, które teraz zyskują zupełnie nową funkcję.

  • Auto wykrywa alkohol już nie tylko po dmuchnięciu w ustnik.
  • Wystarczą kamera, kierownica, ekran i mikrofon.
  • Większość tych danych samochód zbiera już dziś.

Nie jest tajemnicą, że auta monitorują pracę swoich systemów i zachowanie kierowcy. Rejestrator EDR, czyli samochodowa „czarna skrzynka”, jest obowiązkowy w nowo rejestrowanych autach osobowych i dostawczych w UE od 7 lipca 2024 r. W praktyce podobne rozwiązania funkcjonują od dawna – General Motors stosował je już od 1994 r. Taki system zapisuje dane z chwili poprzedzającej wypadek, ale to tylko część możliwości pojazdów. W kabinie działają też inne układy, które potrafią wychwycić zmęczenie, rozproszenie albo zachowanie odbiegające od normy.

Alkomat nadal istnieje, ale producenci szykują coś wygodniejszego

Unia Europejska wymaga dziś w nowych pojazdach przygotowania auta do łatwego montażu blokady alkoholowej. Takie urządzenia są już znane kierowcom, którzy po wyroku za jazdę po alkoholu odzyskują prawo jazdy pod warunkiem korzystania z blokady. Problem w tym, że klasyczny alkomat wymaga obsługi, kalibracji i serwisu. Dlatego branża od lat szuka rozwiązań, które zadziałają bez ustnika i bez dodatkowej procedury przed każdym ruszeniem.

Najdalej w tym kierunku zaszedł program DADSS rozwijany w USA. Testowane są tam dwa rozwiązania. Pierwszy to system oddechowy, który analizuje alkohol pasywnie, kiedy kierowca po prostu siedzi za kierownicą i oddycha. Drugi to system dotykowy, który bada stężenie alkoholu przez opuszek palca albo dłoń przy przycisku start, kierownicy czy dźwigni zmiany biegów. To nie jest już teoria. Celem programu jest wdrożenie technologii do aut w taki sposób, by pijany kierowca po prostu nie mógł ruszyć.

blokada alkoholowa
Obecnie do uniemożliwienia jazdy po alkoholu stosuje się blokady alkoholowe. Kierowca musi dmuchnąć w alkomat, żeby uruchomić samochód. | Zdjęcie: Draeger

Auto wykrywa alkohol – może oceniać kierowcę bez alkomatu

Najciekawsze jest to, że samochód wcale nie musi „wąchać” alkoholu, żeby zauważyć problem. Wspierany przez Volvo startup CorrActions twierdzi, że potrafi wykrywać m.in. alkohol, zmęczenie czy wpływ narkotyków na podstawie danych z czujników, które auto już ma. Chodzi o mikroruchy odczytywane z kierownicy, fotela, radarów w kabinie czy nawet systemu multimedialnego. Innymi słowy, samochód nie musi dostać nowego urządzenia. Wystarczy sprytne oprogramowanie, które inaczej spojrzy na dane już zbierane przez pojazd.

To właśnie dlatego ekran też ma znaczenie. Sposób dotykania ikon, tempo reakcji, niepewne ruchy dłoni czy zbyt szerokie gesty mogą zdradzać pogorszenie sprawności. Podobnie działa kierownica, która widzi, jak często i jak nerwowo korygowany jest tor jazdy. Do tego dochodzi fotel z czujnikami nacisku, pas bezpieczeństwa, mikrofon analizujący mowę i system monitorowania uwagi kierowcy. Każdy z tych elementów osobno nie przesądza o niczym, ale razem dają zaskakująco dużo informacji.

ekran nawigacja dotyk ręka
Nawet sposób obsługi nawigacji może zdradzać, że z kierowca jest pijany. | Zdjęcie: GettyImages

Kamera już patrzy na oczy, a mikrofon słyszy więcej, niż się wydaje

Od wejścia w życie unijnego pakietu GSR nowe auta muszą być wyposażane w systemy ostrzegające o senności i rozproszeniu uwagi kierowcy. Oficjalnie nie są to „detektory alkoholu”. Jednak w praktyce śledzą to, co przy nietrzeźwości często zmienia się jako pierwsze – ruch gałek ocznych, częstotliwość mrugania, reakcję na sytuację na drodze i ogólny poziom skupienia. To oznacza, że samochód już dziś może ocenić, że z kierowcą dzieje się coś niepokojącego, nawet jeśli nie wie jeszcze, czy powodem jest alkohol, zmęczenie czy zasłabnięcie.

Do tego dochodzi głos. Producenci i dostawcy oprogramowania pracują nad analizą mowy, bo komputer potrafi wychwycić mikrozmiany w tonie, rytmie i płynności wypowiedzi. Dla kierowcy wygląda to niewinnie – wydaje komendę głosową do nawigacji albo odbiera połączenie. Dla auta to kolejna porcja danych o stanie człowieka za kierownicą.

trzeźwość policjanci
Dane z samochodu nie wystarczą dziś, by skazać kierowcę za jazdę po alkoholu. Technicznie auto może jednak rozpoznać zagrożenie i w przyszłości ułatwić przekazanie takiego sygnału służbom. | Zdjęcie: Policja Małopolska

To jeszcze nie dowód dla sądu, ale technicznie auto wie coraz więcej

Oczywiście samochód nie zastąpi policyjnego badania i sam w sobie nie wystarczy, by kogokolwiek skazać za jazdę po alkoholu. Do tego nadal potrzebny jest formalny test i cała procedura. Technicznie auto może jednak już dziś uznać, że kierowca stanowi zagrożenie, ostrzec go, ograniczyć niektóre funkcje pojazdu, a w skrajnym przypadku nawet uniemożliwić jazdę. Właśnie taki cel ma program DADSS, który rozwija pasywne systemy wykrywania alkoholu. Zakłada zablokowanie możliwości uruchomienia silnika.

Nie trzeba też wielkiej wyobraźni, by zobaczyć kolejny krok. Skoro samochód ma już łączność, obowiązkowy w UE system eCall i coraz więcej narzędzi do oceny stanu kierowcy, techniczna droga do przekazywania ostrzeżeń o potencjalnie niebezpiecznym użytkowniku jest coraz krótsza. Dziś większą barierą pozostają przepisy i zasady wykorzystania takich danych niż sama technologia

fotoradar pijani narkotyki Wielka Brytania
Kamery nad drogą nie służą już tylko do mierzenia prędkości. W Wielkiej Brytanii testowano systemy, które potrafią wytypować kierowców mogących być pod wpływem alkoholu albo narkotyków. | Zdjęcie: Acusensus

A poza autem już stoją kamery, które typują pijanych kierowców

Warto zauważyć, że w Wielkiej Brytanii testowano kamery Acusensus, które nie mierzą alkoholu wprost, ale analizują sposób jazdy i zachowania mogące wskazywać, że kierowca jest pod wpływem alkoholu albo narkotyków. Gdy system uzna zachowanie za podejrzane, informacja trafia do policji. Wniosek? Technologia nie musi od razu podawać wyniku w promilach. Czasem wystarczy, że dobrze wytypuje auto do kontroli.

W praktyce kierowca nie musi już dmuchać, by system mógł wychwycić, że dzieje się coś niepokojącego. Auto wykrywa alkohol, a pomaga mu w tym kierownica, fotel, kamera, ekran, mikrofon i czujniki nacisku na fotelu. Samochody już teraz potrafią zauważyć znacznie więcej, niż wielu użytkownikom się wydaje. A to oznacza, że klasyczny alkomat w pojeździe może nie zniknie jutro, ale przestaje być jedyną drogą do wykrywania problemu.

Sebastian Sulowski

Od ponad 20 lat zajmuję się tematyką motoryzacyjną, ze szczególnym uwzględnieniem prawa drogowego. Doświadczenie zdobywałem w ogólnopolskich dziennikach, a następnie przez kilkanaście lat pracowałem w redakcjach „Motor”, „Auto Moto” i magazynauto.pl. Na co dzień analizuję zmiany w przepisach, wyjaśniam ich praktyczne skutki dla kierowców oraz przygotowuję poradniki dotyczące bezpieczeństwa, kosztów eksploatacji i ubezpieczeń komunikacyjnych.

Udostepnij:

Otomoto.pl News to najnowsze informacje i aktualności motoryzacyjne oraz baza wiedzy na temat modeli, marek i danych technicznych. Chcesz być na bieżąco? Dodaj Otomoto.pl News do źródeł Google.

Dodaj do źródeł Google

Czytaj również