Nowe kody w prawie jazdy. Te zmiany ograniczą kierowców

Sebastian Sulowski

Rubryka 12 w prawie jazdy to dla wielu kierowców wciąż tajemnica. To właśnie tam wpisywane są kody, które określają, jak i na jakich zasadach można prowadzić pojazd. Do znanych oznaczeń dołączają dwa nowe: 112 i 113. Ich zlekceważenie może oznaczać poważne konsekwencje – od mandatu po utratę uprawnień.
- Nowe kody w prawie jazdy pojawią się już w marcu.
- Będą oznaczają realne ograniczenia jazdy.
- Ich zignorowanie może skutkować karą i utratą uprawnień.
Zmiany w przepisach wynikają z wprowadzenia możliwości uzyskania prawa jazdy przez osoby niepełnoletnie. Nowością jest także okres próbny dla kierowców, którzy po raz pierwszy zdobyli uprawnienia kategorii B. Nowe kody mają umożliwić szybką weryfikację, czy kierujący spełnia dodatkowe warunki.
Kod 113 – jazda tylko na określonych zasadach
Od 3 marca 2026 r. prawo jazdy kategorii B będzie można uzyskać już w wieku 17 lat. Wraz z tą zmianą pojawia się kod 113. Ten będzie wskazywać, np. kontrolującemu policjantowi, że kierowca ma ograniczone uprawnienia wynikające z wieku. W praktyce oznacza to, że:
- jazda możliwa jest wyłącznie na terytorium Polski
- kierowca musi podróżować z osobą towarzyszącą
Opiekun musi mieć co najmniej 25 lat, posiadać prawo jazdy kat. B od minimum 5 lat, nie mieć zakazu prowadzenia pojazdów i być trzeźwy. To kierowca odpowiada za weryfikację tych warunków. Samotna jazda lub z osobą niespełniającą wymogów traktowana jest jako naruszenie przepisów. W takim przypadku grożą surowe konsekwencje – od grzywny od 1500 zł do 30 000 zł, aż po zakaz prowadzenia pojazdów nawet na 3 lata.

Kod 112 – okres próbny pod szczególnym nadzorem
Drugim nowym oznaczeniem jest kod 112. Informuje on, że prawo jazdy zostało wydane na okres próbny i kierowca podlega zaostrzonym zasadom.
Dotyczy to osób, które po raz pierwszy uzyskały prawo jazdy kategorii B. Co do zasady okres próbny potrwa 2 lata od wydania dokumentu. W przypadku 17-latków może zostać wydłużony nawet do 3 lat, jednak nie dłużej niż do ukończenia 20. roku życia. W tym czasie obowiązują bardziej restrykcyjne przepisy. Najważniejszy jest całkowity zakaz jazdy po alkoholu – limit wynosi 0,0‰. Surowiej traktowane są także wykroczenia drogowe. Już dwa naruszenia przepisów mogą skutkować wydłużeniem okresu próbnego o kolejne 2 lata.
Wprowadzono również dodatkowy limit punktów karnych. Po przekroczeniu 12 punktów w okresie próbnym kierowca nie traci od razu prawa jazdy, ale musi odbyć obowiązkowe szkolenie z zakresu bezpieczeństwa ruchu drogowego. Jeśli nie zrobi tego w wyznaczonym czasie, uprawnienia straci. Przepisy dotyczące okresu próbnego oraz kodu 112 mają wejść w życie 3 września 2026 r.
Stare kody wciąż obowiązują
Nowe przepisy nie zmieniają znaczenia dotychczasowych kodów, które nadal mogą mieć duże znaczenie dla kierowcy. Przykładowo kod 01.01 oznacza obowiązek jazdy w okularach lub soczewkach. Jazda bez wymaganej korekcji wzroku może skutkować mandatem oraz zakaz prowadzenia pojazdów.
Z kolei kod 69 oznacza obowiązek prowadzenia pojazdu wyposażonego w blokadę alkoholową. Zignorowanie tego ograniczenia może oznaczać utratę uprawnień oraz nawet 5 lat więzienia.

Rubryka 12 może zaskoczyć
Nowe oznaczenia mają usprawnić pracę służb i umożliwić szybką weryfikację uprawnień podczas kontroli drogowej. Dzięki nim funkcjonariusz jednym spojrzeniem sprawdzi, czy kierowca może prowadzić pojazd bez ograniczeń, czy musi spełnić dodatkowe warunki – np. jechać z opiekunem lub przestrzegać zasad okresu próbnego.
Dla kierowców oznacza to jedno – warto dokładnie sprawdzić, jakie kody znajdują się w dokumencie. Niepozorne cyfry w rubryce 12 mogą oznaczać konkretne ograniczenia dotyczące sposobu jazdy, rodzaju pojazdu czy obowiązków kierującego. Ich zlekceważenie to jazda niezgodnie z uprawnieniami, co w praktyce oznacza wysokie kary, a nawet utratę prawa jazdy czy więzienie.

Od ponad 20 lat zajmuję się tematyką motoryzacyjną, ze szczególnym uwzględnieniem prawa drogowego. Doświadczenie zdobywałem w ogólnopolskich dziennikach, a następnie przez kilkanaście lat pracowałem w redakcjach „Motor”, „Auto Moto” i magazynauto.pl. Na co dzień analizuję zmiany w przepisach, wyjaśniam ich praktyczne skutki dla kierowców oraz przygotowuję poradniki dotyczące bezpieczeństwa, kosztów eksploatacji i ubezpieczeń komunikacyjnych.
Otomoto.pl News to najnowsze informacje i aktualności motoryzacyjne oraz baza wiedzy na temat modeli, marek i danych technicznych. Chcesz być na bieżąco? Obserwuj nas w Google News.
Obserwuj nas na Google NewsDodaj do źródeł GoogleCzytaj również

Stawką jest życie, a potem cały majątek. OC może nie wystarczyć po zderzeniu z pociągiem

Nowy Mercedes-AMG CLE przyspieszy do 100 km/h zanim wymówisz jego nazwę

Skoda ma problem z tym SUV-em. Wiemy, jaki będzie następca

Używane Renault Mégane III – dużo lepsze, niż myślisz! Usterki, opinie, jaki silnik wybrać?

Przejazd A2 kosztuje już 82 zł. Sprawdziliśmy, czy warto ominąć najdroższą autostradę

Japoński maluch teraz może mieć coś z SUV-a. To najtańszy taki samochód na rynku
Ostatnie artykuły
- Stawką jest życie, a potem cały majątek. OC może nie wystarczyć po zderzeniu z pociągiem
- Nowy Mercedes-AMG CLE przyspieszy do 100 km/h zanim wymówisz jego nazwę
- Skoda ma problem z tym SUV-em. Wiemy, jaki będzie następca
- Używane Renault Mégane III – dużo lepsze, niż myślisz! Usterki, opinie, jaki silnik wybrać?
- Przejazd A2 kosztuje już 82 zł. Sprawdziliśmy, czy warto ominąć najdroższą autostradę
- Japoński maluch teraz może mieć coś z SUV-a. To najtańszy taki samochód na rynku
- Dacia się nie ugnie. Obiecuje coś, czego konkurencja nie jest w stanie zapewnić
- Długo wyczekiwane nowości wreszcie w Apple CarPlay. Ułatwią życie kierowców
- Znana marka opuszcza Grupę Volkswagena. Koniec po 28 latach
- Zignorujesz czerwone światło przed torami? Rząd chce odbierać prawo jazdy na 3 miesiące