Młodzi kierowcy w komunikacji zbiorowej – autobus poprowadzi już 18-latek

Od września 2026 r. pojazd komunikacji zbiorowej będzie mogła prowadzić osoba, która ukończyła pełnoletniość. Zmiana przepisów ma pomóc uzupełnić rosnące braki kadrowe w transporcie publicznym. Obecnie prawo jazdy kat. D, uprawniające do przewozu osób, można zdobyć dopiero w wieku 21 lat.

• Wiele miast zmaga się z niedoborem kierowców autobusów.
• Nowe przepisy obniżą minimalny wiek do pracy w zawodzie.
• Autobus od 18-lat poprowadzą osoby z kwalifikacją wstępną na liniach do 50 km.

Rynek komunikacji miejskiej od lat zmaga się z niedoborem kierowców. W wielu miastach brakuje rąk do pracy, a operatorzy coraz częściej ograniczają kursy. Dlatego ustawodawca zdecydował się zmodyfikować zasady dotyczące wieku przyszłych kierowców zawodowych. Po zmianie przepisów do zawodu będzie można wejść znacznie szybciej niż dotychczas, co ma ułatwić zasilenie flot autobusowych nowymi pracownikami. Reforma została przygotowana z myślą o młodych osobach, które chcą rozpocząć karierę w transporcie publicznym tuż po ukończeniu szkoły.

Autobus od 18-lat – co dokładnie się zmieni?

Nowelizacja ustawy Prawo o ruchu drogowym rozszerza dostęp do zawodu kierowcy autobusu. Umożliwia wykonywanie przewozów regularnych osobom, które ukończyły 18 lat. To duża zmiana, bo dotychczas wymagane było ukończenie 21 lat (w przypadku kierowców z kwalifikacją wstępną). Natomiast standardowy wiek dla kategorii D wynosił aż 24 lata.

Nowe przepisy obejmują linie regularne o długości do 50 km, czyli przede wszystkim komunikację miejską i aglomeracyjną. Jeśli trasa przekracza 50 km, 18-latek będzie mógł prowadzić jedynie tzw. bus. Jest to pojazd kategorii D1, o długości do 8 m i liczbie miejsc nieprzekraczającej 17 łącznie z kierowcą.

W przypadku dłuższych tras i pełnowymiarowych autobusów minimalny wiek kierowcy wyniesie 20 lat. Pozostaje ograniczenie – jazda będzie możliwa wyłącznie na terytorium Polski. Dopiero po ukończeniu 21 lat kierowca uzyska pełne uprawnienia, w tym możliwość prowadzenia autobusów za granicą.

Dlaczego ustawodawca zdecydował się na obniżenie wieku?

Powodem są narastające problemy kadrowe przewoźników. Samorządy i operatorzy komunikacji miejskiej od lat alarmowali, że brakuje kierowców autobusów, a średnia wieku osób pracujących w zawodzie systematycznie rośnie. Organizacje branżowe – w tym Polski Związek Pracodawców Transportu Publicznego – wskazuje, że tysiące miejsc pracy pozostaje nieobsadzonych. W praktyce prowadzi to do ograniczania kursów, skracania linii i braku rezerw kadrowych w razie absencji pracowników.

Również w interpelacjach poselskich podkreślano, że osoby w wieku 18-20 lat mogą już legalnie prowadzić ciężarówki (kat. C i C+E) i nie stanowią większego zagrożenia, jeśli przejdą pełne szkolenie oraz kwalifikację wstępną. Według środowiska transportowego wielu młodych absolwentów chętnie podejmie pracę w komunikacji zbiorowej, gdyby umożliwią im to przepisy.

Od kiedy zmiana zacznie obowiązywać?

Nowe regulacje wchodzą w życie 3 września 2026 r., czyli dziewięć miesięcy po ogłoszeniu ustawy. Od tego momentu 18-latek z kwalifikacją wstępną będzie mógł prowadzić autobus na krótkich liniach regularnych – w praktyce w komunikacji miejskiej i podmiejskiej. Nowelizacja ujednolica minimalny wiek dla kierowców autobusów i ciężarówek, którzy już dziś mogą pracować od 18. roku życia, jeśli posiadają pełną kwalifikację wstępną. W efekcie od września 2026 r. floty komunikacji publicznej będą mogły przyjąć znacznie większą liczbę kandydatów, co ma ograniczyć problemy kadrowe w transporcie zbiorowym.