Straż Graniczna jak policja – nowe uprawnienia do kontroli bez munduru

Sebastian Sulowski

Rewolucja w uprawnieniach służb stała się faktem. Funkcjonariusze Straży Granicznej mogą już zatrzymywać kierowców, pełniąc służbę po cywilnemu. Zmiana przepisów ma jeden kluczowy haczyk – uprawnienie to nie obowiązuje na każdej drodze. Sprawdź, co to oznacza dla kierowców.
- Kontrola drogowa bez munduru nie dotyczy już tylko policji.
- Nowe przepisy dały podobne uprawnienia Straży Granicznej.
- Jest jednak ważny warunek – tylko w obszarze zabudowanym.
Straż Graniczna może zatrzymywać kierowców i karać za wykroczenia drogowe. Dotychczas jednak funkcjonariusz prowadzący kontrolę drogową musiał być umundurowany. Nie każdy kierowca wie, że od 3 marca 2026 roku zasady te się zmieniły. Po nowelizacji przepisów funkcjonariusz Straży Granicznej może – podobnie jak policjant – wydać polecenie zatrzymania pojazdu nawet wtedy, gdy nie ma na sobie munduru.
Kontrola drogowa bez munduru – co się dokładnie zmieniło
Nowelizacja rozporządzenia dotyczącego kontroli ruchu drogowego rozszerzyła uprawnienia Straży Granicznej. Od teraz funkcjonariusze tej formacji mogą prowadzić kontrole także wtedy, gdy pełnią służbę w ubraniu cywilnym.
Zmiana ma przede wszystkim usprawnić działania operacyjne. Funkcjonariusze zajmujący się czynnościami operacyjno-rozpoznawczymi czy dochodzeniowo-śledczymi często pracują w cywilu, dlatego wcześniejsze przepisy utrudniały im reagowanie w sytuacjach wymagających natychmiastowej kontroli pojazdu.
Nowe regulacje mają także ujednolicić zasady działania Straży Granicznej i Policji podczas podobnych czynności służbowych.

Kto może zatrzymać kierowcę
W polskich przepisach istnieje kilka formacji uprawnionych do kontroli ruchu drogowego. W praktyce kierowca może zostać zatrzymany nie tylko przez policję. Do kontroli ruchu drogowego uprawnieni są m.in.:
- policjanci
- funkcjonariusze Straży Granicznej
- inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego
- funkcjonariusze Krajowej Administracji Skarbowej
- żandarmeria wojskowa (w określonych sytuacjach)
Warto jednak pamiętać o jednej ważnej zasadzie. W większości przypadków funkcjonariusz prowadzący kontrolę drogową musi być umundurowany. Dotychczas wyjątek dotyczył wyłącznie policji. Zgodnie z przepisami policjant nieumundurowany może zatrzymać pojazd, ale tylko w obszarze zabudowanym. Po zatrzymaniu auta musi natychmiast okazać legitymację służbową.
Podobne uprawnienia otrzymali także funkcjonariusze Straży Granicznej. Oznacza to, że kierowcę w obszarze zabudowanym może teraz zatrzymać również pogranicznik w ubraniu cywilnym.

Dlaczego Straż Graniczna potrzebuje takich uprawnień
Rozszerzenie uprawnień ma związek przede wszystkim z zadaniami operacyjnymi Straży Granicznej. Formacja ta zajmuje się nie tylko ochroną granic, ale także zwalczaniem przestępczości związanej m.in. z:
- nielegalną migracją
- przemytem wyrobów akcyzowych
- fałszowaniem dokumentów
- handlem narkotykami
W wielu takich sprawach funkcjonariusze działają w cywilu i muszą mieć możliwość natychmiastowego zatrzymania pojazdu, jeśli dochodzi do przestępstwa.
Co grozi za zignorowanie kontroli
Warto pamiętać, że polecenie zatrzymania pojazdu wydane przez uprawnioną osobę ma taką samą moc jak sygnał policjanta. Jeśli kierowca zignoruje polecenie zatrzymania i zacznie uciekać, może odpowiadać za przestępstwo z art. 178b kodeksu karnego. Grozi za to kara od 3 miesięcy do nawet 5 lat więzienia.
Natomiast niezastosowanie się do polecenia osoby kierującej ruchem lub prowadzącej kontrolę drogową może skutkować grzywną sięgającą 30 tys. zł oraz zakazem prowadzenia pojazdów.

Od ponad 20 lat zajmuję się tematyką motoryzacyjną, ze szczególnym uwzględnieniem prawa drogowego. Doświadczenie zdobywałem w ogólnopolskich dziennikach, a następnie przez kilkanaście lat pracowałem w redakcjach „Motor”, „Auto Moto” i magazynauto.pl. Na co dzień analizuję zmiany w przepisach, wyjaśniam ich praktyczne skutki dla kierowców oraz przygotowuję poradniki dotyczące bezpieczeństwa, kosztów eksploatacji i ubezpieczeń komunikacyjnych.
Otomoto.pl News to najnowsze informacje i aktualności motoryzacyjne oraz baza wiedzy na temat modeli, marek i danych technicznych. Chcesz być na bieżąco? Obserwuj nas w Google News.
Obserwuj nas na Google NewsDodaj do źródeł GoogleCzytaj również

Chcesz lepiej widzieć w nocy? Zapomnij o nielegalnych LED-ach – oto co naprawdę działa

Znaki poziome z opisem – rodzaje, znaczenie i zasady na drodze

Bunt samorządów przeciw piratom drogowym. Warszawa rusza z ofensywą fotoradarową

Depozyt gwarancyjny w leasingu – czym jest i czy się go zwraca?

Stawką jest życie, a potem cały majątek. OC może nie wystarczyć po zderzeniu z pociągiem

Przejazd A2 kosztuje już 82 zł. Sprawdziliśmy, czy warto ominąć najdroższą autostradę
Ostatnie artykuły
- Jeździłem elektrycznym SUV-em za 94 900 zł. Jego największa wada wkrótce zniknie
- Najlepsze samochody 2026. Te modele wybrali portfelami klienci indywidualni
- Elektryczne hulajnogi pod lupą: liczby szokują. Rewolucja w przepisach już wiosną?
- Chcesz lepiej widzieć w nocy? Zapomnij o nielegalnych LED-ach – oto co naprawdę działa
- Znaki poziome z opisem – rodzaje, znaczenie i zasady na drodze
- „Elektryki” na czarnej liście. Wielka sieć sklepów zamyka dla nich parkingi
- Bunt samorządów przeciw piratom drogowym. Warszawa rusza z ofensywą fotoradarową
- BMW wyszło z Rosji. Teraz dostało pozew na ponad miliard złotych
- Widziałem Dacię Striker na żywo. To nowy pomysł na samochód
- Depozyt gwarancyjny w leasingu – czym jest i czy się go zwraca?