Straż Graniczna jak policja – nowe uprawnienia do kontroli bez munduru

Sebastian Sulowski

Rewolucja w uprawnieniach służb stała się faktem. Funkcjonariusze Straży Granicznej mogą już zatrzymywać kierowców, pełniąc służbę po cywilnemu. Zmiana przepisów ma jeden kluczowy haczyk – uprawnienie to nie obowiązuje na każdej drodze. Sprawdź, co to oznacza dla kierowców.
- Kontrola drogowa bez munduru nie dotyczy już tylko policji.
- Nowe przepisy dały podobne uprawnienia Straży Granicznej.
- Jest jednak ważny warunek – tylko w obszarze zabudowanym.
Straż Graniczna może zatrzymywać kierowców i karać za wykroczenia drogowe. Dotychczas jednak funkcjonariusz prowadzący kontrolę drogową musiał być umundurowany. Nie każdy kierowca wie, że od 3 marca 2026 roku zasady te się zmieniły. Po nowelizacji przepisów funkcjonariusz Straży Granicznej może – podobnie jak policjant – wydać polecenie zatrzymania pojazdu nawet wtedy, gdy nie ma na sobie munduru.
Kontrola drogowa bez munduru – co się dokładnie zmieniło
Nowelizacja rozporządzenia dotyczącego kontroli ruchu drogowego rozszerzyła uprawnienia Straży Granicznej. Od teraz funkcjonariusze tej formacji mogą prowadzić kontrole także wtedy, gdy pełnią służbę w ubraniu cywilnym.
Zmiana ma przede wszystkim usprawnić działania operacyjne. Funkcjonariusze zajmujący się czynnościami operacyjno-rozpoznawczymi czy dochodzeniowo-śledczymi często pracują w cywilu, dlatego wcześniejsze przepisy utrudniały im reagowanie w sytuacjach wymagających natychmiastowej kontroli pojazdu.
Nowe regulacje mają także ujednolicić zasady działania Straży Granicznej i Policji podczas podobnych czynności służbowych.

Kto może zatrzymać kierowcę
W polskich przepisach istnieje kilka formacji uprawnionych do kontroli ruchu drogowego. W praktyce kierowca może zostać zatrzymany nie tylko przez policję. Do kontroli ruchu drogowego uprawnieni są m.in.:
- policjanci
- funkcjonariusze Straży Granicznej
- inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego
- funkcjonariusze Krajowej Administracji Skarbowej
- żandarmeria wojskowa (w określonych sytuacjach)
Warto jednak pamiętać o jednej ważnej zasadzie. W większości przypadków funkcjonariusz prowadzący kontrolę drogową musi być umundurowany. Dotychczas wyjątek dotyczył wyłącznie policji. Zgodnie z przepisami policjant nieumundurowany może zatrzymać pojazd, ale tylko w obszarze zabudowanym. Po zatrzymaniu auta musi natychmiast okazać legitymację służbową.
Podobne uprawnienia otrzymali także funkcjonariusze Straży Granicznej. Oznacza to, że kierowcę w obszarze zabudowanym może teraz zatrzymać również pogranicznik w ubraniu cywilnym.

Dlaczego Straż Graniczna potrzebuje takich uprawnień
Rozszerzenie uprawnień ma związek przede wszystkim z zadaniami operacyjnymi Straży Granicznej. Formacja ta zajmuje się nie tylko ochroną granic, ale także zwalczaniem przestępczości związanej m.in. z:
- nielegalną migracją
- przemytem wyrobów akcyzowych
- fałszowaniem dokumentów
- handlem narkotykami
W wielu takich sprawach funkcjonariusze działają w cywilu i muszą mieć możliwość natychmiastowego zatrzymania pojazdu, jeśli dochodzi do przestępstwa.
Co grozi za zignorowanie kontroli
Warto pamiętać, że polecenie zatrzymania pojazdu wydane przez uprawnioną osobę ma taką samą moc jak sygnał policjanta. Jeśli kierowca zignoruje polecenie zatrzymania i zacznie uciekać, może odpowiadać za przestępstwo z art. 178b kodeksu karnego. Grozi za to kara od 3 miesięcy do nawet 5 lat więzienia.
Natomiast niezastosowanie się do polecenia osoby kierującej ruchem lub prowadzącej kontrolę drogową może skutkować grzywną sięgającą 30 tys. zł oraz zakazem prowadzenia pojazdów.

Od ponad 20 lat zajmuję się tematyką motoryzacyjną, ze szczególnym uwzględnieniem prawa drogowego. Doświadczenie zdobywałem w ogólnopolskich dziennikach, a następnie przez kilkanaście lat pracowałem w redakcjach „Motor”, „Auto Moto” i magazynauto.pl. Na co dzień analizuję zmiany w przepisach, wyjaśniam ich praktyczne skutki dla kierowców oraz przygotowuję poradniki dotyczące bezpieczeństwa, kosztów eksploatacji i ubezpieczeń komunikacyjnych.
Otomoto.pl News to najnowsze informacje i aktualności motoryzacyjne oraz baza wiedzy na temat modeli, marek i danych technicznych. Chcesz być na bieżąco? Dodaj Otomoto.pl News do źródeł Google.
Dodaj do źródeł GoogleCzytaj również

Nowa kara dla kierowców od 21 listopada. Policja nie czeka trzech sekund

Jaki płyn do chłodnicy zastosować? Rodzaje i oznaczenia

Chińskie SUV-y szybko tanieją? Porównanie z rywalami zmienia obraz

Rodzicu, uważaj zimą. Pasy mogą nie ochronić dziecka

Co z leasingiem po zamknięciu firmy? Co dzieje się z autem i umową?

Po mroźnej nocy zapaliła się ta kontrolka? Musisz zrobić jedną rzecz
Ostatnie artykuły
- Nowa kara dla kierowców od 21 listopada. Policja nie czeka trzech sekund
- Jaki płyn do chłodnicy zastosować? Rodzaje i oznaczenia
- Chińskie SUV-y szybko tanieją? Porównanie z rywalami zmienia obraz
- Rodzicu, uważaj zimą. Pasy mogą nie ochronić dziecka
- Akumulator skończy się szybciej niż auto? Geely alarmuje w sprawie przyszłości
- 1800 Nm, dwie i pół tony i deszcz. Nowy Mercedes-AMG GT E Performance na żywo
- Kia szykuje nowego SUV-a. Może namieszać w popularnym segmencie
- Brytyjska marka zmienia kierunek. Dwa popularne SUV-y znikną z oferty
- Chery wychodzi poza segment SUV-ów. Nowy model ma podbić miejskie ulice
- Co z leasingiem po zamknięciu firmy? Co dzieje się z autem i umową?