Układ hamulcowy ma ogromny wpływ na bezpieczeństwo podróżowania. W poszczególnych modelach samochodów producenci stosują różne rozwiązania. Jednym z nich są hamulce bębnowe. Czym są, jakie mają wady i zalety?

Hamulce bębnowe czy tarczowe? Które są lepsze?

Zarówno hamulce bębnowe, jak i tarczowe mają określone wady i zalety. Aby odpowiedzieć na pytanie, które z nich są lepsze, należy zastanowić się, do jakiego typu samochodu mają być przeznaczone. W autach typowo miejskich, o niskiej mocy, wariant bębnowy w zupełności wystarczy.

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku droższych, większych i mocniejszych modeli. Tutaj zdecydowanie lepiej sprawdzą się hamulce tarczowe. Zapewniają większą skuteczność hamowania, a w wariancie wentylowanym skutecznie chronią przed przegrzaniem takie elementy jak np. łożyska.

Hamulce bębnowe
Hamulce tarczowe zapewniają zdecydowanie lepszą skuteczność hamowania. | Zdjęcie: Wikimedia Commons

Czym są hamulcowe bębnowe?

Hamulce bębnowe składają się z kilku elementów. Najważniejszym i najbardziej widocznym jest bęben. W jego wnętrzu możemy znaleźć nieobrotową tarczę koła, do której przymocowane są szczęki hamulcowe. Zauważymy tam również specjalne sprężynki i tłoczek.

Hamulce bębnowe
Ważne, aby regularnie kontrolować stan hamulców bębnowych.

Jak działają hamulcowe bębnowe?

W momencie, w którym hamujemy, szczęki hamulcowe rozpierane za pomocą tłoczka trą o wewnętrzną powierzchnię bębna. Tym samym również okładziny cierne wytwarzają określone tarcie. Efektem jest hamowanie pojazdu. Aby czynność zatrzymać, a szczęki mogły się cofnąć, stosuje się wspomniane wcześniej sprężynki.

Rodzaje hamulców bębnowych.

Konstrukcja hamulców bębnowych jest stosunkowo prosta. Mimo to możemy wyróżnić kilka rodzajów zastosowanych rozwiązań. Należą do nich:

  • Układ Simplex – zbudowany z jednego cylinderka hamulcowego i dwóch tłoczków. Zużycie szczęk w tym przypadku następuje nierównomiernie. Przyczyną jest sposób, w jaki następuje hamowanie, najpierw użyta zostaje część górna szczęki, a następnie dolna.
  • Układ Duplex – w tym przypadku mamy do czynienia z dwoma cylinderkami, z których każdy odpowiada za zacisk danej szczęki i z pojedynczymi tłoczkami. Proces zużycia obydwu szczęk następuje w sposób równomierny. Co innego zużycie szczęk w stosunku do ich powierzchni, które przebiega nierównomiernie. Spotyka się także rozwiązanie typu Duo Duplex, będące połączeniem układów Simplex i Duplex.
  • Układ samowzmacniający – zasada działania jest taka sama jak w przypadku układu Simplex. Tutaj również znajdziemy jeden cylinderek i dwa tłoczki. Różnica polega na sposobie montażu szczęk. Nie są one przymocowane na stałe, a pływająco. W efekcie obie zużywają się praktycznie w jednakowym stopniu.
Hamulce bębnowe
Istnieją także tzw. tarczo-bębny. Widoczny na zdjęciu zestaw pochodzi z samochodu Lexus RX300, z lat 1997-2003.

Wady hamulców bębnowych

Do wad hamulców bębnowych możemy zaliczyć:

  • nierównomierne zużycie
  • efekt tarcia jest silnie uzależniony od warunków pracy, takich jak np. zawilgocenie czy temperatura otoczenia
  • nie nadają się do samochodów o dużej mocy z uwagi na podatność na przegrzewanie i niższą skuteczność hamowania (nawet mimo faktu współpracy w niektórych przypadkach z układem ABS)
  • większa waga niż w przypadku hamulców tarczowych, przez co skutecznie zwiększa się masa nieresorowana
  • wpływ na szybsze zużycie innych elementów (znacznie częściej wymiany wymagają w tym przypadku przednie klocki hamulcowe)

Zalety hamulców bębnowych

Mimo że hamulce bębnowe kojarzą się raczej ze starszymi pojazdami, to wielu producentów nadal stosuje to rozwiązanie. Głównie w przypadku tańszych i mniej skomplikowanych w budowie samochodów. Najważniejsze zalety tego układu to:

  • większa wytrzymałość niż w przypadku hamulców tarczowych, co ma duże znaczenie w przypadku tańszych pojazdów, których użytkownicy nastawieni są na ekonomiczną jazdę
  • niższy koszt zakupu (szczególnie zestawiając ze sobą takie elementy jak cylinderek w hamulcach bębnowych i zaciski w hamulcach tarczowych) i prosta konstrukcja

Czy da się zmienić hamulce bębnowe na tarczowe?

Taka czynność w wielu przypadkach jest możliwa. Zjawisko jest bardzo popularne wśród miłośników wszelkiego rodzaju modyfikacji. Sytuację ułatwia fakt, że producenci samochodów często stosują w niektórych modelach różne rozwiązania w odniesieniu do układu hamulcowego.

Hamulce bębnowe
Często istnieje możliwość konwersji na hamulce tarczowe. Nie jest to jednak tania operacja.

Przykładem może być widoczny na zdjęciu powyżej Peugeot 207. Egzemplarz fabrycznie wyposażony był w hamulce bębnowe z tyłu, jednak właściciel zdecydował się na transplantację kompletnego układu (w tym przypadku hamulców tarczowych) z najmocniejszej wersji RC. W efekcie skuteczność hamowania zdecydowanie się zwiększyła. Minus to koszt całej operacji, kilkukrotnie większy niż w przypadku zakupu i wymiany hamulców bębnowych. W większości przypadków ma to związek również z koniecznością wymiany dodatkowych elementów takich jak piasty, linka hamulca ręcznego czy przewody hamulcowe.

FAQ - najczęściej zadawane pytania

Co jest lepsze – hamulce tarczowe czy hamulce bębnowe?

Nie istnieje jednoznaczna odpowiedź na to pytanie. Każdy z wymienionych układów ma wady i zalety. Wszystko zależy od tego, w jakim typie auta zostanie zastosowane konkretne rozwiązanie i w jakich warunkach pojazd będzie użytkowany.

Ile wytrzymują hamulce bębnowe?

Wymiana hamulców bębnowych może nastąpić nawet po przejechaniu ponad 100 tysięcy kilometrów. Oczywiście pod warunkiem rozsądnego użytkowania samochodu i okresowej kontroli układu.

Kiedy wymiana bębnów hamulcowych?

Powinna nastąpić niezwłocznie w przypadku kiedy odczuwamy wyraźne pogorszenie hamowania. Może objawiać się również takim zjawiskiem jak chwilowe przerwy w hamowaniu z wyższej prędkości. Jest to zjawisko szczególnie niebezpieczne, którego za wszelką cenę należy uniknąć. Dodatkowym sygnałem mogą być niepokojące dźwięki dochodzące z okolic bębnów (stukanie, tarcie, piski, bicie).

Marcin Rokicki

Samochodami zajmuje się nie tylko zawodowo, ale przede wszystkim z pasji. Dziennikarz i bloger portali internetowych, dziennikarz prasowy, prezenter telewizyjny, współtwórca i prowadzący autorskich programów motoryzacyjnych, wykładowca akademicki – to najważniejsze zajęcia w których zdobywałem cenne doświadczenie, w mojej wieloletniej pracy w mediach i które chcę wykorzystać współtworząc serwis Motopedia.

Otomoto.pl News to najnowsze informacje i aktualności motoryzacyjne oraz baza wiedzy na temat modeli, marek i danych technicznych. Chcesz być na bieżąco? Obserwuj nas w Google News.

Obserwuj nas na Google News

Czytaj również