Lekkie auta dostawcze do 3,5 t dawały przewoźnikom więcej swobody niż ciężarówki. Od 1 lipca 2026 r. to się skończy. Tachograf w busie stanie się obowiązkowy w transporcie zagranicznym, ale nie w każdym przypadku.

  • Tachograf w busie będzie obowiązkowy od 1 lipca 2026 r. w międzynarodowym przewozie rzeczy i kabotażu.
  • Nowe przepisy obejmą lekkie pojazdy dostawcze.
  • Brak urządzenia, karty kierowcy lub prawidłowych zapisów może oznaczać wysokie kary i zatrzymanie transportu.

To koniec sytuacji, w której lekki transport transgraniczny działał znacznie swobodniej niż przewozy ciężarowe. Kierowcy będą musieli pilnować czasu jazdy, przerw i odpoczynków, a przewoźnicy – danych z urządzeń oraz kart kierowców.

Kogo dotyczy tachograf w busie od 1 lipca 2026 r.?

Nowy obowiązek nie obejmie każdego busa. Kluczowe znaczenie ma masa pojazdu, rodzaj przewozu i to, czy transport ma charakter zarobkowy. Tachograf będzie wymagany, gdy:

  • DMC pojazdu albo zestawu przekracza 2,5 t
  • pojazd wykonuje międzynarodowy przewóz rzeczy lub kabotaż, czyli przewóz towarów w innym kraju niż kraj rejestracji pojazdu
  • przewóz ma charakter zarobkowy

Bus jeżdżący wyłącznie po Polsce nie wpada więc automatycznie w ten obowiązek. Inaczej wygląda sytuacja firmy, która wykonuje przewozy po Unii Europejskiej. Od 1 lipca 2026 r. taki pojazd będzie musiał mieć inteligentny tachograf drugiej generacji, czyli G2V2.

Uwaga! Jeśli pojazd ma np. 2,4 t DMC, ale ciągnie przyczepę i łączna DMC zestawu przekracza 2,5 t, taki zestaw również będzie podlegać obowiązkowi tachografu. Przed lipcem przewoźnik powinien więc sprawdzić nie tylko masę samego auta, ale także konfiguracje z przyczepami.

czas pracy kierowcy urządzenie karta G2V2
Tachograf w busie od 1 lipca 2026 r. będzie obowiązkowy w przewozów międzynarodowych. | Zdjęcie: GettyImages

Czas pracy pod kontrolą. Koniec jazdy „na jeden strzał”

Największa zmiana dotyczy planowania pracy. Kierowca busa w transporcie międzynarodowym nie będzie mógł jechać tak, jakby tachograf go nie dotyczył. Trzeba będzie uwzględnić limity prowadzenia pojazdu, obowiązkowe przerwy i odpoczynki. W praktyce kierowców busów objętych nowymi zasadami będą obowiązywać reguły znane z transportu ciężarowego:

  • maksymalny czas jazdy: 9 godzin dziennie
  • możliwość wydłużenia jazdy do 10 godzin dwa razy w tygodniu
  • przerwa: 45 minut po 4,5 godziny jazdy;
  • możliwość podziału przerwy: 15 minut i 30 minut
  • odpoczynek dzienny: co do zasady minimum 11 godzin
  • możliwość podziału odpoczynku dziennego: 3 godziny i 9 godzin
  • skrócony odpoczynek dzienny: minimum 9 godzin, maksymalnie 3 razy w tygodniu
  • regularny odpoczynek tygodniowy: minimum 45 godzin
  • skrócony odpoczynek tygodniowy: minimum 24 godziny, z obowiązkiem rekompensaty

To zmieni wyceny i terminy dostaw. Dla części firm skończy się przewaga oparta na szybkim dojeździe za wszelką cenę. Przewóz nadal będzie możliwy, ale już w bardziej kontrolowanym modelu. Zleceniodawca też musi liczyć się z tym, że bus nie zawsze dostarczy towar w czasie liczonym „bez pauz”.

Jak działa tachograf nowej generacji?

Inteligentny tachograf drugiej generacji, czyli G2V2, zapisuje aktywność kierowcy i parametry jazdy. Rejestruje czas prowadzenia pojazdu, przerwy, odpoczynek, inną pracę, dyżur, prędkość oraz przebieg. Dane trafiają do pamięci urządzenia i na kartę kierowcy. G2V2 zapisuje więcej informacji niż starsze urządzenia. Automatycznie rejestruje przekroczenia granic, korzysta z lokalizacji GNSS (np. GPS) i notuje zdarzenia istotne dla kontroli, w tym załadunki oraz rozładunki. Pozwala też służbom na zdalną wstępną selekcję pojazdów do kontroli.

Nie oznacza to jednak, że inspektor „ściąga wszystko” bez zatrzymania auta. Zdalny odczyt pomaga wytypować pojazd, który może wymagać dokładniejszego sprawdzenia.

kontrola drogowa
Kierowcy busów będą kontrolowani nie tylko za prędkość i trzeźwość. Od lipca wysokie kary grożą też za zbyt długą jazdę bez wymaganej przerwy. | Zdjęcie: Lubuska Policja

Tachograf w busie – przewoźnik musi przygotować pojazd i kierowcę

Montaż tachografu to dopiero początek przygotowań. Urządzenie trzeba założyć w uprawnionym warsztacie, skalibrować i później obsługiwać zgodnie z przepisami. Kierowca musi mieć kartę kierowcy, która identyfikuje prowadzącego oraz zapisuje czas jazdy, przerwy, odpoczynki i inne aktywności. Wydaje ją Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych. Dokument jest ważny przez 5 lat, a wniosek można złożyć online przez serwis Info-Car albo wysłać pocztą. Opłata wynosi 172,20 zł brutto.

Po stronie firmy dochodzi szkolenie z obsługi tachografu, znajomość zasad czasu jazdy i odpoczynku, regularne pobieranie oraz przechowywanie danych z tachografu i kart kierowców. Przewoźnik potrzebuje też karty przedsiębiorstwa, która służy m.in. do pobierania danych z urządzenia i przypisania ich do firmy. Jej wydanie kosztuje 282,90 zł brutto. Podczas kontroli inspekcja może sprawdzić nie tylko obecność tachografu, ale też zapisy, przerwy, odpoczynki, przekroczenia granic, sposób używania karty i procedury w firmie. Jeden brak organizacyjny może więc szybko zatrzymać auto na trasie i wygenerować wysokie koszty.

Jakie dokumenty trzeba mieć do kontroli?

Kierowca busa objętego obowiązkiem tachografu musi być przygotowany na kontrolę podobnie jak kierowca większego pojazdu w transporcie międzynarodowym. Służby mogą sprawdzić nie tylko prawo jazdy i dokumenty przewozowe, ale też dane z tachografu. W praktyce potrzebne będą m.in.:

  • prawo jazdy odpowiedniej kategorii, np. B, B96 albo B+E – zależnie od masy zestawu i przyczepy
  • karta kierowcy, jeśli pojazd wymaga tachografu
  • wypis z licencji wspólnotowej, jeśli firma wykonuje międzynarodowy transport rzeczy pojazdami lub zestawami powyżej 2,5 t DMC
  • dane z tachografu i karty kierowcy obejmujące wymagany okres kontroli
  • dokumenty przewozowe związane z wykonywanym zleceniem

Zaświadczenie o niekaralności nie jest standardowym dokumentem, który każdy kierowca musi wozić w kabinie podczas kontroli. Inaczej wygląda sytuacja, gdy kierowca sam prowadzi działalność transportową, występuje jako przewoźnik albo zarządza transportem. Wtedy dokument potwierdza spełnianie wymogów wobec przewoźnika i warto mieć go przy sobie, zwłaszcza podczas kontroli w trasie.

ITD bus auto dostawcze ważenie
ITD sprawdzi nie tylko masę busa. Od lipca dojdą tachograf, karta kierowcy i czas jazdy. | Zdjęcie: GITD

Jakie kary grożą za brak tachografu i naruszenie czasu pracy?

Brak wymaganego tachografu to ryzyko wysokich kar i zatrzymania pojazdu. W Polsce firmie grozi 10 000 zł za wykonywanie przewozu pojazdem, który powinien mieć tachograf, ale nie został w niego wyposażony. Osoba zarządzająca transportem może zapłacić dodatkowo 2000 zł za dopuszczenie takiego pojazdu do jazdy.

Kontrola może objąć nie tylko samo urządzenie, ale też kartę kierowcy, zapisy czasu jazdy, przerwy, odpoczynki, kalibrację oraz pobieranie danych przez firmę. Kary za naruszenie norm czasu pracy mogą sięgać 2000 zł i dotyczyć zarówno kierowcy, jak i przewoźnika.

Najpoważniejsze konsekwencje grożą za manipulacje przy tachografie. Kierowca naraża się wtedy na wysoką grzywnę, a w określonych przypadkach także na zatrzymanie prawa jazdy na 3 miesiące.

Tachograf w busie – czy będzie dofinansowanie?

Podstawowy nabór na dofinansowanie tachografów dla pojazdów powyżej 3,5 t już się zakończył. Wsparcie wzrosło z 3000 do 5000 zł na pojazd i objęło przewoźników wymieniających urządzenia na inteligentne tachografy drugiej generacji.

Dla busów ważniejszy będzie jednak nabór uzupełniający. Zgodnie ze zmienionymi przepisami ma on objąć także przedsiębiorców dysponujących pojazdami o DMC powyżej 2,5 t i poniżej 3,5 t, czyli firmy, które od 1 lipca 2026 r. wejdą w obowiązek stosowania tachografów w transporcie międzynarodowym.

Sebastian Sulowski
Udostepnij:

Otomoto.pl News to najnowsze informacje i aktualności motoryzacyjne oraz baza wiedzy na temat modeli, marek i danych technicznych. Chcesz być na bieżąco? Obserwuj nas w Google News.

Obserwuj nas na Google News

Czytaj również