Hulajnoga elektryczna, rower, UTO, UWR i pieszy – kiedy mogą korzystać z jezdni?

Nie tylko kierowcy mają prawo do jezdni. W ściśle określonych przypadkach mogą z niej korzystać również inni uczestnicy ruchu. Sprawdź, kiedy jest to dozwolone, a kiedy zabronione.

• Kiedy osoby poruszające się na hulajnogach czy deskorolkach mogą korzystać z jezdni?
• Co z rowerzystami?
• Jakie mandaty za poruszanie się po jezdni przewidziano dla pieszych? O tym dowiesz się z tego artykułu.

Szczególnie latem wiele pojazdów porusza się po asfalcie, mimo że w niektórych przypadkach jest to zabronione. Nie zawsze wynika to z celowego łamania przepisów. Użytkownicy różnych środków transportu często nie wiedzą, czy i kiedy mogą korzystać z jezdni. Problem potęgują niejednoznaczne przepisy ruchu drogowego.

Piesi – kiedy mogą korzystać z jezdni?

Zgodnie z art. 11 ustawy Prawo o ruchu drogowym pieszy ma obowiązek korzystać z drogi dla pieszych lub drogi dla pieszych i rowerów. Gdy ich brakuje, powinien iść poboczem. Jeśli nie da się z niego skorzystać, może poruszać się wzdłuż jezdni. Musi jednak iść możliwie blisko jej krawędzi i ustępować miejsca pojazdom.

Pieszy na jezdni powinien poruszać się lewą stroną drogi. Dzięki temu widzi nadjeżdżające pojazdy i w razie potrzeby może zejść z toru jazdy. Obowiązuje zasada poruszania się jeden za drugim. Dwóch pieszych może iść obok siebie tylko na drogach o małym natężeniu ruchu i przy dobrej widoczności. Po zmroku, poza obszarem zabudowanym, pieszy musi nosić elementy odblaskowe widoczne dla kierowców.

Uwaga! W strefie zamieszkania pieszy może korzystać z całej szerokości drogi (również z jezdni) i ma pierwszeństwo przed pojazdami.

Osoby na deskorolce – kiedy mogą korzystać z jezdni?

Użytkownik urządzenia wspomagającego ruch (UWR), takiego jak hulajnoga bez napędu, deskorolka czy rolki, może poruszać się drogą dla pieszych, drogą dla pieszych i rowerów lub drogą dla rowerów. Przepisy nie wskazują kolejności wyboru tych tras – decyduje użytkownik. Nie ma wprost sformułowanego zakazu korzystania z jezdni, ale należy przyjąć, że jazda po niej jest zabroniona. Ustawodawca nie wymienia również pasa ruchu dla rowerów jako miejsca do jazdy takim urządzeniem.

Jeśli brakuje chodnika lub ścieżki rowerowej, osoba korzystająca z UWR może – jak pieszy – poruszać się poboczem, a w ostateczności iść jezdnią, pchając lub niosąc urządzenie. W strefie zamieszkania użytkownik UWR ma prawo korzystać z całej szerokości drogi i ma pierwszeństwo przed pojazdami.

Korzystający z UTO – zakaz wjazdu na pas ruchu dla aut

Użytkownik urządzenia transportu osobistego (UTO), np. elektrycznej deskorolki lub monocykla, nie może korzystać z jezdni. Wyjątek dotyczy tylko przejazdu dla rowerów – poza nim poruszanie się po jezdni jest zabronione.

Przepisy jednoznacznie wskazują, że użytkownik UTO nie ma prawa poruszać się jezdnią, nawet jeśli brakuje infrastruktury rowerowej. W takiej sytuacji może jeździć po chodniku, ale tylko wtedy, gdy nie ma innych możliwości.

Osoby na hulajnodze elektrycznej – kiedy mogą korzystać z jezdni?

Amator hulajnogi elektrycznej musi korzystać z drogi dla rowerów lub pasa ruchu dla rowerów, jeśli zostały wyznaczone w kierunku jazdy. W takiej sytuacji nie wolno mu jechać jezdnią.

Jeśli nie ma infrastruktury rowerowej, a dopuszczalna prędkość na danej drodze nie przekracza 30 km/h, może poruszać się jezdnią – tak jak rowerzysta. Gdy ograniczenie prędkości wynosi ponad 30 km/h i brakuje drogi dla rowerów, przyjmuje się, że nie może jechać po pasie ruchu.

Rower – kiedy po jezdni?

Rowerzysta powinien korzystać z drogi dla rowerów, drogi dla pieszych i rowerów lub pasa dla rowerów, jeśli zostały wyznaczone w kierunku jazdy. Gdy ich nie ma, powinien jechać poboczem, jeśli pozwala na to jego stan techniczny. Jeżeli nie da się z niego korzystać, rowerzysta może jechać jezdnią, trzymając się możliwie blisko jej prawej krawędzi.

Wątpliwości pojawiają się, gdy droga dla rowerów przebiega po lewej stronie jezdni. Część rowerzystów twierdzi, że mogą jechać jezdnią, ponieważ ścieżka nie prowadzi w ich kierunku. Kierowcy natomiast wskazują, że wiele tras rowerowych umożliwia jazdę w obu kierunkach – niezależnie od ich położenia względem jezdni.

Obie strony mają częściowo rację. Rowerzysta powinien skorzystać ze ścieżki po lewej stronie, jeśli może bezpiecznie do niej dojechać. Jeśli już jedzie jezdnią, może się nią poruszać do najbliższego skrzyżowania, gdzie powinien włączyć się do infrastruktury rowerowej. Nie wolno mu przecinać linii ciągłych, ani przejeżdżać przez przejście dla pieszych tylko po to, by dostać się na ścieżkę.

Mandaty za jazdę po jezdni wbrew przepisom

Piesi, rowerzyści i użytkownicy hulajnóg oraz urządzeń transportu osobistego nie otrzymują punktów karnych, ale grożą im mandaty. W porównaniu do kar dla kierowców są one zazwyczaj niższe. Najmniejsza kara dotyczy pieszych, którzy nie korzystają z chodnika (lub – gdy go brak – z pobocza), albo idą niewłaściwą stroną jezdni. W takim przypadku mandat wynosi jedynie 50 zł.

Użytkownik urządzenia wspomagającego ruch, który nie porusza się chodnikiem, drogą dla pieszych lub drogą dla rowerów, zapłaci 100 zł. Taka sama kara (100 zł) grozi rowerzyście lub użytkownikowi hulajnogi elektrycznej, który ignoruje obowiązek jazdy drogą dla rowerów lub pasem rowerowym – jeśli zostały one wyznaczone dla jego kierunku jazdy. W takiej też wysokości mandat grozi za jazdę rowerem po jezdni, jeśli możliwe jest bezpieczne korzystanie z pobocza. Kara 100 zł obowiązuje również za złamanie zakazu wjazdu za znak B-9 „zakaz wjazdu rowerów”.

Najwyższa kara w tym zestawieniu – 250 zł – jest przewidziana dla osoby, która wjedzie na autostradę lub drogę ekspresową pojazdami i urządzeniami wymienionymi wyżej.